Σάββατο, 11 Ιουνίου 2016

Η ενότητα της Εκκλησίας (Κυριακή των Αγίων Πατέρων)


Καραβιδόπουλος ωάννης
(Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου)

περικοπ πο διαβάζεται τν Κυριακ τν γίων Πατέρων τς Α' Οκουμενικς Συνόδου (325 μ.Χ.), ποτελε μέρος τς λεγόμενης «ρχιερατικς Προσευχς» το ησο, τς προσευχς δηλ. πο πηύθυνε ησος πρς τν Θε Πατέρα λίγο πρν π τ πάθος του κα πο περιέχεται λόκληρη στ κεφ. 17 το κατ ωάννην εαγγελίου.

Σ’ ατ τν προσευχ κυριαρχον δύο βασικ θέματα: (1) «δόξα» το ησο κα (2) νότητα τς κκλησίας.

1. Γι ν κατανοήσει κανες τν ννοια τς «δόξας» στ κατ ωάννην Εαγγέλιο, πρέπει ν παλλαγε π τν ρχαιοελληνικ κα νεοελληνικ ννοια τς δόξας. δόξα το Θεο στν Παλαι Διαθήκη εναι λαμπρότητα κα τ μεγαλεο του Θεο, πως φανερώνεται στν κόσμο μ τ θαυμαστ γεγονότα πο πιτελε, πως διάβαση τς ρυθρς Θάλασσας κα λλες κδηλώσεις τς λαμπρς κτινοβολίας του. Στν Καιν Διαθήκη Χριστς φέρει λα τ χαρακτηριστικ γνωρίσματα το Θεο τς Παλαις Διαθήκης κι ταν «σρξ γένετο κα σκήνωσεν ν μν», τότε εναι πο «θεασάμεθα τν δόξαν ατο» (ω. 1,14). λη ζω το ησο κα δίως τ θαύματά του ποκαλύπτουν τ δόξα του.

ποκορύφωμα τς δόξας του εναι, σο κι ν ατ φαίνεται κ πρώτης ψεως παράξενο, σταυρός του. σταυρς μως δν ντιμετωπίζεται ς νεξάρτητο π τν νάσταση γεγονός. Σταυρς κα νάσταση το ησο ποτελον νιαο γεγονς πο φανερώνει τν γάπη το Θεο πρς τν κόσμο. ρθόδοξη κκλησία χαρακτηρίζεται πολλς φορς π ξένους θεολόγους ς κκλησία τς ναστάσεως. Δν πρέπει μως ν λησμονομε τι εναι κα κκλησία το Σταυρο, χι μόνο διότι πορεία τς μέσα στν κόσμο πρξε σταυρική, λλ κα διότι στ λειτουργική της ζω δεσπόζει τόσο σταυρς σο κα νάσταση το Χριστο. «Τν Σταυρόν σου Χριστ προσκυνομεν κα τν γίαν σου νάστασιν μνομεν κα δοξάζομεν», μολογομε σ λη τν περίοδο το Πεντηκοσταρίου.

2. Μέγας ρχιερέας ησος Χριστς στν ρχιερατική του προσευχ (ω. κεφ 17) χει συγκεντρωμένο τ νδιαφέρον του στ ργο πο ρχισε μέσα στν κόσμο κα πο θ συνεχίσουν ο μαθητές του. Γι’ ατ κριβς τ ργο, πο δν εναι λλο παρ κκλησία κα δι’ ατς σωτηρία το κόσμου, παρακαλε τν Θε Πατέρα.

Ο μαθητές του πο εναι ο πρτοι γέτες τς κκλησίας δν προέρχονται π’ ατν τν κόσμο λλ’ π τν Θε («Σο σαν κα μο ατος δέδωκας»), ζον μως κα δρον μέσα στν κόσμο, ποος χει σν χαρακτηριστικά του τν μαρτία, τ φθορά, τ διάσπαση. Γι’ ατ κα θεμελιωτς τς κκλησίας, τώρα πο πλησιάζει ρα τς «δόξας» του - κα δόξα ατ εναι σταυρς καί, πως δη σημειώσαμε, συνάμα νάσταση κα πιστροφ στν Θε Πατέρα - παρακαλε διαίτερα: «γιε Πατέρα, διατήρησέ τους στν πίστη μ τ δύναμη το νόματός σου πού μο χάρισες γι ν μείνουν νωμένοι πως μες» (στίχ. 11).

νότητα τς κκλησίας βρίσκεται στ πίκεντρο τν σκέψεων κα τς προσευχς το ησο, νότητα κατ τ πρότυπο τς νότητας Πατέρα κα Υο, κατ τ πρότυπό της γίας Τριάδας («καθς μες»). Ἐὰν διάσπαση κα τ κομμάτιασμα το κόσμου σ λληλομισούμενες μάδες εναι τ ποτέλεσμα τς μαρτίας, δηλ. τς πομακρύνσεως π τν Θεό, νότητα τς κκλησίας ποτελε πόδειξη τς θείας καταγωγς κα προελεύσεώς της. Μόνο Υἱὸς το Θεο μπροε ν «συνάξει σ μία νότητα τ διασκορπισμένα παιδι το Θεο» (ω 11,52· μόνο Χριστς μπορε ν κάνει «τος δύο ντιμαχόμενους κόσμους να λα» [«τ μφότερα ν»] (φ. 2, 14)· μόνο τ γιο Πνεμα εναι νοποις ρχ κα συνεκτικ δύναμη τν νθρώπων, εναι ατ πού, κατ τν μνογράφο, «λον συγκροτε τν θεσμν τς κκλησίας». Τριαδικς Θεός, μ λλα λόγια, εναι γγυητς κα τ θεμέλιο τς «μίας, γίας, καθολικς κα ποστολικς κκλησίας».

φόσον μως κκλησία ζε κα δρ μέσα στν κόσμο, κίνδυνος τς διαιρέσεως πάρχει πάντοτε, κίνδυνος πο φείλεται στν πειρασμ το συμβιβασμο τν χριστιανν μ τς φθοροποις δυνάμεις ατο το κόσμου. ταν μως κάθε χριστιανς ποβλέπει στ «δόξα» πρς τν ποία πέβλεπε κα Χριστός, δηλ. στν δ το πάθους κα τς θυσίας γι τν δελφό, ταν εναι συνδεδεμένος μ τν κεφαλ το σώματος, τν Χριστό, κα μ τος πιστος πο εναι τ λλα μέλη το σώματος, σύμφωνα μ τν εκόνα πο συνηθίζει ν χρησιμοποιε γι τν κκλησία π. Παλος· τότε «ζω αώνιος», γι τν ποία γίνεται λόγος στν ρχιερατικ Προσευχ το Χριστο κα στ κατ ωάννην Εαγγέλιο γενικότερα, ρχίζει δη π τώρα κα χαρ τν πιστν χει «λην τν πληρότητά της» (ω.17,13).


νθρωποι μ τ χαρακτηριστικ ατ πρξαν ο 318 Πατέρες τς Α΄ Οκουμενικς Συνόδου πο τιμ σήμερα κκλησία τ μνήμη τους κα πο μ τος γνες τους κατ τν αρετικν συνετέλεσαν στν νότητα τς κκλησίας. Γιατί αρεση σημαίνει διάσπαση, ποκοπ π τ σμα το Χριστο, ν σύνδεση μ τν Χριστ κα τροφοδοσία π τ ζωοποι γιο Πνεμα ξασφαλίζουν τν νότητα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου