Σάββατο, 2 Απριλίου 2016

Κυριακή Σταυροπροσκυνήσεως: Γιατί ἡ καλωσύνη σταυρώνεται πάντοτε σ’ αὐτὸν τὸν κόσμο;


+ Πρωτοπρεσβυτέρου Αλεξάνδρου Σμέμαν

π τ παμπάλαια χρόνια, τ βράδυ το Σαββάτου τς τρίτης βδομάδος τς Μεγάλης Τεσσαρακοστς, σταυρς μεταφέρεται στ κέντρο το ναο, κα λόκληρη κόλουθη βδομάδα εναι γνωστ ς βδομάδα το Σταυρο. Ξέρουμε πς Μεγάλη Τεσσαρακοστ ποτελε μι προετοιμασία γι τ Μεγάλη βδομάδα, τότε πο κκλησία θ νακαλέσει στ μνήμη της τν πόνο, τ σταύρωση κα τ θάνατο το ησο Χριστο πάνω στ σταυρό. προβολ το σταυρο στ μέση τς Σαρακοστς, μς πενθυμίζει τ σκοπ τς βαθύτερης κα ντατικότερης κκλησιαστικς ζως κατ τ διάρκεια τς Σαρακοστς. τσι εναι κατάλληλος τόπος δ, γι ν σκεφτομε τ ρόλο το σταυρο, ατο το σημαντικότατου κα χαρακτηριστικότατου λων τν Χριστιανικν συμβόλων.

Τ σύμβολο ατ χει δύο στεν λληλένδετες σημασίες. φενς εναι σταυρς το Χριστο, ατ τ ποφασιστικ ργανο μ τ ποο λοκληρώθηκε πίγεια ζω κα διακονία το Χριστο. Εναι στορία νς φοβερο κα τρομακτικο μίσους νάντια σ’ Ατν πο λόκληρη διδασκαλία Του πικεντρώθηκε στν ντολ τς γάπης, κα πο λόκληρο τ κύρυγμά Του ταν μία κλήση σ ατοθυσία στ νομα τς γάπης. Πιλάτος, Ρωμαος κυβερνήτης στν ποο μεταφέρθηκε Χριστός, φο Τν συνέλαβαν, Τν κτύπησαν κα Τν φτυσαν, λέει, «ν ατ οδεμίαν ατίαν ερίσκω» (ωάν. 19, 4). Ατ μως προκάλεσε να σχυρότερο ξέσπασμα: «Σταύρωσον, σταύρωσον ατόν!» φωνάζει τ πλθος.

τσι σταυρς το Χριστο θέτει να αώνιο πρόβλημα, πο σκοπεύει στ βάθος τς συνειδήσεως: γιατί καλωσύνη ξεσήκωσε χι μόνο ντίθεση, λλ κα μίσος; Γιατί καλωσύνη σταυρώνεται πάντοτε σ’ ατν τν κόσμο;

Συνήθως ποφεύγουμε ν δώσουμε πάντηση σ’ ατ τ ρώτημα, πιρρίπτοντας τν εθύνη σ κάποιον λλο: ν μασταν κε, ν μουν κε κείνη τν τρομερ νύχτα, δ θ εχα συμπεριφερθε πως ο λλοι. λλοίμονο μως, κάπου βαθι στ συνείδησή μας γνωρίζουμε πς ατ δν εναι λήθεια. Ξέρουμε πς ο νθρωποι πο βασάνισαν, σταύρωσαν κα μίσησαν τν Χριστ δν ταν κάποιου εδους τέρατα, κατεχόμενα π κάποιο διαίτερο κα μοναδικ κακό. χι, ταν «πως λοι μας». Πιλάτος προσπάθησε κόμη κα ν περασπιστε τν ησο, ν μεταπείσει τ πλθος, προσφέρθηκε κόμη κα ν πελευθερώσει τ Χριστ ς κίνηση καλς θελήσεως, χάριν τς ορτς, ταν κι ατ πέτυχε, στάθηκε μπροστ στ πλθος κα νιψε τ χέρια του, δείχνοντας τ διαφωνία του σ’ ατ τ φόνο.

Μ λίγες πινελις τ εαγγέλιο σχεδιάζει τν εκόνα ατο το παθητικο Πιλάτου, το τρόμου του, τς γραφειοκρατικς του συνειδήσεως, τς δειλς του ρνήσεως ν κολουθήσει τ συνείδησή του.

Δ συμβαίνει μως κριβς τ διο στ δική μας ζω κα στ ζω γύρω μας; Δν εναι ατ πι κοινότυπη, πι τυπικ στορία; Δν εναι παρν συνεχς μέσα μας κάποιος Πιλάτος;

Δν εναι λήθεια πς ταν ρθει στιγμ ν πομε να ποφασιστικό, μετάκλητο χι στ ψεδος, στν δικία, στ κακ κα στ μίσος, νδίδουμε στν πειρασμ ν «νίψουμε τς χερας μας»;


Πίσω π τν Πιλάτο ταν ο Ρωμαοι στρατιτες, ο ποοι μως περασπιζόμενοι τν αυτό τους θ μποροσαν ν πον: κτελέσαμε πλς διαταγές, μς επαν ν «ξουδετερώσουμε» κάποιον ταραχοποι πο προκαλοσε ναστάτωση κα ταξία, γι ποι πράγμα μιλτε λοιπόν; Πίσω π τν Πιλάτο, πίσω π τος στρατιτες ταν τ πλθος, ο διοι νθρωποι πο ξι μέρες πρν φώναζαν «σαννά», καθς ποδέχονταν θριαμβευτικ τ Χριστό, κατ τν εσοδό του στν ερουσαλήμ, μόνο πο τώρα κραυγ τους ταν «Σταύρωσον ατόν!» χουν μως κα γι’ ατ μία ξήγηση. Δν εναι ο γέτες τους, ο διδάσκαλοί τους κα ο κυβερντες τους ατο πο τος λεγαν πς νθρωπος ατς ταν νας γκληματίας, πο κατέλυσε τος νόμους κα τς συνήθειες, κα γι’ ατό, βάσει το νόμου, «πάντοτε βάσει το νόμου, πάντοτε σύμφωνα μ τ πάρχον καταστατικό», πρέπει ν πεθάνει…; τσι κάθε συμπαίκτης σ’ ατ τ τρομακτικ γεγονς εχε δίκαιο «π τν πλευρά του», λοι δικαιώθηκαν. λοι μαζ μως δολοφόνησαν ναν νθρωπο στν ποον «οδν ερέθη ατιον». πρώτη σημασία το σταυρο συνεπς εναι κρίση το κακο, μλλον τς ψευδοκαλωσύνης ατο το κόσμου, μέσα στν ποο πανηγυρίζει αώνια τ κακό, κα ποος προωθε τν τρομακτικ θρίαμβο το κακο πάνω στ γ.

Ατ μς μεταφέρει στ δεύτερη σημασία το σταυρο. Μετ τ σταυρ το Χριστο κολουθε δικός μας σταυρός, γι τν ποο Χριστς επε, «ε τις θέλει πίσω μου ρχεσθαι,… ράτω τν σταυρν ατο καθ’ μέραν κα κολουθείτω μοι» (Λουκ. 9, 23). Ατ σημαίνει πς πιλογ πο εχε ν κάνει καθένας κείνη τ νύχτα – Πιλάτος, ο στρατιτες, ο ρχηγοί, τ πλθος κι καθένας μέσα στ πλθος – εναι μία πιλογ πο τίθεται συνεχς κα σ καθημεριν βάση μπροστά μας. ξωτερικά, πιλογ χει ν κάνει μ κάτι φαινομενικ σήμαντο γιά μς, δευτερεον. Γι τ συνείδηση μως τίποτε δν εναι πρτο δεύτερο, λλ τ καθετ μετρται ν εναι ληθιν ψεύτικο, καλ κακό. Τ ν σηκώνεις λοιπν τ σταυρό σου καθημεριν δν εναι πλς τ ν ντέχεις τ φορτία κα τς μέριμνες τς ζως, λλ πάνω π’ λα τ ν ζες ρμονικ μ τ συνείδησή σου, τ ν ζες μέσα στ φς τς κρίσεως τς συνειδήσεως.


κόμη κα σήμερα, μ λο τν κόσμο ν κοιτάζει, νας νθρωπος στν ποο «οδν ερέθη ατιον» μπορε ν συλλαμβάνεται, ν βασανίζεται, ν κτυπιέται, ν φυλακίζεται ν ξορίζεται. λα ατ δ «π τ βάσει το νόμου», χάριν τς πακος κα πειθαρχίας, λα στ νομα τς τάξεως, γι τ καλ λων. Πόσοι Πιλάτοι δ νίπτουν τ χέρια τους, πόσοι στρατιτες δ σπεύδουν ν κτελέσουν τς διαταγς τς στρατιωτικς εραρχίας, πόσοι νθρωποι πάκουα, δουλόπρεπα δν τος χειροκροτον, τουλάχιστον δν κοιτάζουν σιωπηλ τ κακ πο θριαμβεύει; Καθς μεταφέρουμε τ σταυρό, καθς τν προσκυνομε, καθς τν σπαζόμαστε, ς σκεφτομε τ σημασία του. Τί μς λέει, σ τί μς καλε; ς θυμηθομε τ σταυρ ς πιλογ π τν ποία κρέμονται τ πάντα στν κόσμο, κα πο χωρς ατν λα στν κόσμο γίνονται θρίαμβος το κακο κα το σκότους. Χριστς επε, «ες κρίμα γ ες τν κόσμον τοτον λθον» (ωάν. 9, 39). Σ’ ατ τν κρίση, μπροστ στ δικαστήριο τς σταυρωμένης γάπης, τς λήθειας κα τς καλωσύνης, δικάζεται καθένας μας.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου