Σάββατο, 3 Οκτωβρίου 2015

Κυριακή Β΄ Λουκά: Ευαγγελικό Ανάγνωσμα


του Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Δορμπαράκη

«Επεν Κύριος· καθς θέλετε να ποισιν μν ο νθρωποι,
κα μες ποιετε ατος μοίως…
Πλν γαπτε τος χθρος μν».

α. Τμμα τς π το ρους μιλίας το Κυρίου ησο (Ματθ. 5-7) ποτελε τ εαγγελικ νάγνωσμα τς Κυριακς Β΄ Λουκ, ποία κατ τν εαγγελιστ Λουκ γινε π τόπου πεδινο. Μλλον πρόκειται, πως σημειώνουν πολλο π τος ρμηνευτς τς Καινς Διαθήκης, περ δύο μιλιν πο κανε Κύριος, δηλαδ τν δια μιλία πο κανε ρχικ σ πι κτεταμένη μορφ πάνω σ βουνό, τν δια πι περιληπτικ κανε γι δεύτερη φορ π τόπου πεδινο, κα ατν κατέγραψε Λουκς. πρώτη φράση το ναγνώσματος μάλιστα «καθς θέλετε να ποισιν μν ο νθρωποι, κα μες ποιετε ατος μοίως» χαρακτηρίστηκε ς « χρυσς κανόνας τς χριστιανικς θικς», πο σημαίνει τι μ ατν ρυθμίζονται τσι ο νθρώπινες σχέσεις, στε ν μπορε ν φανερώνεται Θες στ ζωή τους.

β. 1. Θ πρέπει καταρχς βεβαίως ν θυμίσουμε τι κανόνας ατς στν ρνητική του διατύπωση ταν κάτι πο πρότεινε Παλαι Διαθήκη, παντώμενος γι πρώτη φορ στ βιβλίο το Τωβτ μ τ φράση « σ μισες, μηδεν ποιήσς», ατ πο σ μισες, μν τ κάνεις σ κανέναν λλον. ννοιολογικ κα μορφολογικ συναντμε τν ρνητικ κανόνα ατ κα ξω π τν ουδαιοχριστιανικ ποκάλυψη, σ διαφόρους φιλοσόφους κα σ λλες θρησκεες, πως γι παράδειγμα στν Κλεόβουλο τν Ρόδιο κα τν Κομφούκιο. Πρόκειται λοιπν γι ναν κανόνα πο ρυθμίζει θετικ τς κοινωνικς σχέσεις τν νθρώπων κα πο βασίζεται στ καλ στοιχεα πο πάρχουν παγκόσμια κα πανθρησκειακ στν νθρώπινη παρξη. Μν ξεχνμε τι πτώση στν μαρτία δν πέφερε τν καταστροφ το νθρώπου, λλ τ ζόφωση τς εκόνας το Θεο μέσα του, πως βεβαίως Λόγος το Θεο, σαρκος μέχρι τν νανθρώπησή Του, φώτιζε τν νθρωπο (π.χ. μ τν σπερματικ λόγο πο επαν ρισμένοι Πατέρες), μ σκοπ τ διαπαιδαγώγησή του πρς μελλοντικ ποδοχ κείνου.

2. Κύριος δν ρνεται τν κανόνα ατό. ντιθέτως. Τν ποδέχεται κα τν πεκτείνει, νάγοντάς τον μως σ πίπεδο χαρισματικό, δηλαδ ντανάκλασης στν νθρωπο το τρόπου πάρξεως το διου το Θεο. Θέλουμε ν πομε τι σ πρώτη φάση Κύριος διατυπώνει τν ρυθμιστικ ατν κανόνα τς μεταξ τν νθρώπων συμπεριφορς κατ τρόπο θετικό: «καθς θέλετε να ποισιν μν ο νθρωποι, κα μες ποιετε ατος μοίως». Κα θέλει προσοχή. Κύριος δν λέει «,τι σς κάνουν ο λλοι, ατ ν κάνετε κι σες σ’ ατούς», διότι τοτο σχυε ς πυρήνας τς ουδαϊκς θικς, μ τ «φθαλμν ντ φθαλμο κα δόντα ντ δόντος». Μπορε γι τν ποχ τς Παλαις Διαθήκης ν ταν κανόνας πέρβασης τς κρατης κδίκησης, περιορίζοντάς την στν ση νταπόδοση, γι τν ποχ πο φερε μως διος λειτουργοσε ς μαρτία.

Κύριος λοιπν λέει «καθς θέλετε να ποισιν ο νθρωποι», ,τι θ πιθυμούσαμε ν μς κάνουν ο λλοι ν κάνουμε κι μες, ποια συμπεριφορ τν λλων πέναντί μας θ θέλαμε, τν δια συμπεριφορ πρς ατος πρέπει κα ν πιδεικνύουμε· μ λλα λόγια: μν κοιτμε, κατ τρόπο ουδαϊκό, πως επαμε, τ τί κάνει λλος, στε δράση μας ν εναι ντίδραση, δηλαδ μία νώριμη συμπεριφορά, λλ ν κοιτμε τν βαθύτερο αυτό μας, ρα μέτρο τς γάπης μας πρς τος λλους ν εναι γάπη μας στν διο τν αυτό μας. τσι, κανόνας ατός, θ λέγαμε, σοδυναμε μ τν ντολ το Θεο «γαπήσεις τν πλησίον σου ς σεαυτόν», κάτι πο φανερώνει τελικς φενς τι αυτς μας εναι «ξεπέραστος» π μς τος διους – νθρωπος κρίνει τ πάντα μ βάση τν αυτ του – φετέρου τι ο νθρωποι μεταξ μας εμαστε διοι. χρυσς ατς κανόνας νάγλυφα μς δείχνει τν κοινότητα τς νθρώπινης φύσης, τ πόσο ατογνωσία λειτουργε ταυτόχρονα σ’ να μεγάλο ποσοστ κα ς τερογνωσία.

3. Τί συνήθως λοιπν θέλουμε π τος λλους, στε ατ ν προσφέρουμε κα σ’ ατούς; χουμε τν ντύπωση τι ο πι καίριες πιθυμίες μας π πλευρς τν λλων, εναι ποδοχ το προσώπου μας, σεβασμς τς λευθερίας μας, το χώρου κα το χρόνου μας, πονήρευτη κα δολη συμπεριφορά τους, διακριτικότητά τους, μ’ να λόγο γάπη τους. Ατ λοιπν συνιστ, κατ τν κανόνα, κα τ μέτρο τς ντίστοιχης δικς μας συμπεριφορς: κι μες ν γαπομε τν λλον, ν τν σεβόμαστε, ν εμαστε διακριτικο πέναντί του, ν μν κάνουμε περβάσεις μ καταστρατήγηση κυρίως τς λευθερίας τους. Πράγματι, χρυσς κανόνας, πο στν φαρμογή του κοινωνία μας θ λειτουργοσε ς παράδεισος. λλ’ επαμε: πρόκειται γι κανόνα, πο κφράζει ,τι καλύτερο εχε ν πε τ νθρώπινο γένος, στηριγμένο στ καλ στοιχεα τς νθρώπινης φύσης. Τ ρώτημα πο τίθεται μως εναι: μ ποι δύναμη νθρωπος θ μπορέσει ν τν πραγματοποιήσει; Πς ατ πο συνιστ ρθ νοητικ σύλληψη, καλ κοινωνικ διδασκαλία, μπορε ν γίνει πράξη; Μ λλα λόγια πς θ ξεπεραστον ο δεσμεύσεις το νθρώπου στν μαρτία κα τ πάθη της, στν διάβολο κα τ στοιχεα το κόσμου τούτου;

4. Κύριος λοιπν δίνει τν πάντηση κα εναι σαφής: πέρβαση τν δεσμεύσεων το νθρώπου, στε ν μπορε ν τοποθετεται ρθ πέναντι στν συνάνθρωπό του εναι χαρισματικ κατάσταση. «Κα ε γαπτε τος γαπντας μς, ποία μν χάρις στίν; Κα ἐὰν γαθοποιτε τος γαθοποιοντας μς, ποία μν χάρις στίν;» Δν μπορε μ λλα λόγια νθρωπος ν ξεφύγει π τν γωισμ τν σχέσεών του, π να «δοναι κα λαβεν»: δίνω γιατί παίρνω - ,τι συνιστ, επαμε, τν ουδαϊκ κα τν κατ κόσμον γενικς θικν δν νισχυθε π τν νέργεια το διου το Θεο. Τ ν μπορ ν γαπ τν λλον, χωρς ν περιμένω νταπόδοση, ν το συμπεριφέρομαι καλά, χωρς δράση μου ατ ν εναι ντίδραση, συνιστ πρ φύσιν κατάσταση, πο προϋποθέτει τν παρουσία το Χριστο κα τς χάρης Του στν κόσμο τοτο.

Συνεπς Κύριος τονίζει τν ξία το χρυσο κανόνα τν νθρωπίνων σχέσεων, λλ μς προσανατολίζει στν ρθ κα πραγματικ φαρμογή του: μόνον ν Χριστ νθρωπος, νταγμένος στ Σμα Του, τν γία κκλησία, πο χει γίνει μέλος Του κα λειτουργε σ’ ατν χάρη κα δύναμή Του, ατς κα μόνον μπορε ν στέκεται μ τρόπο γαπητικ κα διακριτικ πέναντι στν κάθε συνάνθρωπό του, προεκτείνοντας τσι τ στάση το διου το Χριστο κα το Θεο Πατέρα σ λον τν κόσμο. «Γίνεσθε οκτίρμονες, καθς κα Πατρ μν οράνιος οκτίρμων στίν». Κι πειδ Θες Πατέρας κα Κύριος ησος Χριστς γαπ τν κόσμο χωρς διακρίσεις – «Ατς ( Θες) χρηστς στιν π τος χαρίστους κα πονηρος» - γι’ ατ κα χριστιανς ντιστοίχως μπορε πι ν γαπ τος πάντες, κόμη κα τος χθρούς του, χωρς ν προβληματίζεται γι τ ν κενοι θ το νταποδώσουν τ σα. «Πλν γαπτε τος χθρος μν κα γαθοποιετε κα δανείζετε, μηδν πελπίζοντες». χριστιανς δηλαδ ζε κα κινεται σ πρ τ κοσμικ κα πεσμένα στν μαρτία νθρώπινα πίπεδα. γνοια κα μέριμνά του εναι ν ρέσει στν Θεό, κείνου τ γιο θέλημα ν διακρατε, προκειμένου ν Τν χει ζωνταν μέσα στν παρξή του. Κι νας τρόπος πάρχει, πως επαμε, γι’ ατό: ν ζε σν τν Θεό, χοντας κα αξάνοντας τ δύναμη κείνου.

γ. Τ πρόβλημα στν νθρωπότητα π ,τι φαίνεται δν εναι λλειψη καλν λόγων, σπουδαίων κοινωνικν δεν, «παραδείσιων» ραματισμν. Ατ πράγματι πρξαν κα πάρχουν κα θ πάρχουν στν κόσμο μας. Κα ο φιλοσοφίες κα ο θρησκεες, ραα πράγματα επαν κα λένε. Μ πολλ πλάνη κα ψεδος ναμειγμένα τ ραα τους ατά, μως κα πράγματι ραα. Τ πρόβλημα μως εναι τ πς θ φαρμοστον τ ραα ατά. Γι τ χριστιανικ πίστη μας, λύση εναι μόνον Κύριος. ν νθρωπος δν Τν ποδεχτε πως ποκαλύφθηκε, ν δν γίνει μέλος Του μ λλα λόγια, προκειμένου ν νισχύεται π τν γία χάρη Του, πάντοτε θ πελαγοδρομε στν ντίφαση μεταξ σως καλν λόγων κα δαιμονικο τρόπου ζως. Διότι «οκ στιν ν λλ οδεν σωτηρία».


ς παρακαλομε τν Κύριο φενς ν φωτίζει τος νθρώπους πο Τν γνοον, προκειμένου ν Τν γνωρίσουν, φετέρου ν νισχύει τ θέληση μν τν θεωρουμένων χριστιανν, στε ν κάνουμε πράξη ατ πο δη μς χει δώσει κα πο τς περισσότερες φορς τ φήνουμε γι ργότερα. Δηλαδ ν γαπμε τν συνάνθρωπό μας, νεξάρτητα π τ στάση κείνων. λλ τ ργότερα σημαίνει συνήθως ποτέ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου