Παρασκευή, 7 Μαρτίου 2014

Η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχου κατά την έναρξη των εργασιών της Συνάξεως των Ορθοδόξων Προκαθημένων στη Κωνσταντινούπολη.


Η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου κατά την έναρξη των εργασιών της Συνάξεως των Ορθοδόξων Προκαθημένων στη Κωνσταντινούπολη. 

Μακαριώτατοι καί τιμιώτατοι ν Χριστ δελφοί, Προκαθήμενοι τν γιωτάτων ρθοδόξων κκλησιν μετά τν τιμίων συνοδν μν,

ς ε παρέστητε ν τας αλας τς κκλησίας μν, το μαρτυρικο καί στορικο Οκουμενικο Πατριαρχείου, το ταπεινο τούτου διακόνου τς ν Χριστ νότητος πάντων μν. πό μέσης καρδίας εχαριστομεν μν διά τόν κόπον τς γάπης, τις φερεν μς νταθα ες πρόθυμον νταπόκρισιν ες τήν πρόσκλησιν μν. 

Δόξαν καί ανον ναπέμπομεν τ ν Τριάδι προσκυνητ Θε μν, τι ξίωσεν μς, να καί πάλιν συνέλθωμεν πί τό ατό ες μίαν εσέτι Σύναξιν μν, τν μπεπιστευμένων πό τς χάριτος καί το λέους Ατο τήν εθύνην τς γεσίας τν κατά τόπους ατοκεφάλων ρθοδόξων κκλησιν, πέμπτην κατά σειράν, φ᾿ ο ρξατο τό ελογημένον τοτο θος ν τει 1992, λίγον μετά τήν ες τόν Θρόνον τς το Κωνσταντίνου Πόλεως νάρρησιν τς μετέρας Μετριότητος.

«δού δή τί καλόν τί τερπνόν λλ᾿ τό κατοικεν δελφούς πί τό ατό», ναφωνομεν καί μες μετά το ερο Ψαλμδο. καρδία μν πεπλήρωται χαρς καί γαλλιάσεως ποδεχομένη μς καί περιπτυσσομένη να καστον ξ μν ν γάπ νυποκρίτ, ν τιμ βαθεί καί ν προσδοκίαις ασίαις κ τς συναντήσεως μν.

ντως μέγα, ελογημένον καί, θά λέγομεν, στορικόν τό γεγονός τς συναντήσεως μν! πνοή το Παρακλήτου συνήγαγεν μς, καί τά μματα τν τε ντός καί τν κτός τς κκλησίας μν ν γωνί στρέφονται πρός τήν Σύναξιν ταύτην, ν ναμον το λόγου οκοδομς καί παρακλήσεως, το ποίου τόσην νάγκην χει σήμερον νθρωπος.

Τοτο αξάνει καί πιτείνει τήν εθύνην μν, καί καθιστ ντονωτέραν τήν νάγκην, πως κζητήσωμεν ν προσευχ θερμ τήν νωθεν βοήθειαν ες τό προκείμενον μν ργον, νευ τς ποίας οδέν δυνάμεθα ποιεν (πρβλ. ωάν. ιε΄ 5). Διό καί μες ταπεινς δεόμεθα το Δομήτορος τς κκλησίας Κυρίου, πως ελογήσ πλουσίως τό ργον μν καί κατευθύν διά το Παρακλήτου τάς καρδίας, διανοίας καί ποφάσεις μν ες κπλήρωσιν το γίου θελήματος Ατο, σύσφιγξιν καί σφυρηλάτησιν τς νότητος μν καί δόξαν το γίου ν Τριάδι Θεο.

ναμιμνησκόμενοι τάς προηγηθείσας Συνάξεις τν Προκαθημένων τν ρθοδόξων κκλησιν, ατινες πασαι, χάριτι θεί, στέφθησαν πό πλήρους πιτυχίας, φέρομεν ες τήν μνήμην μν ν εγνωμοσύν τούς προαπελθόντας καί μακαρί δη τ λήξει γενομένους κ τν μετασχόντων ες τάς Συνάξεις ταύτας Προκαθημένους, τούς οιδίμους Πατριάρχας λεξανδρείας Παρθένιον καί Πέτρον, ντιοχείας γνάτιον, εροσολύμων Διόδωρον, Μόσχας λέξιον, Σερβίας Παλον, Ρουμανίας Θεόκτιστον, Βουλγαρίας Μάξιμον, καί ρχιεπισκόπους Κύπρου Χρυσόστομον, θηνν Σεραφείμ καί Χριστόδουλον, Πολωνίας Βασίλειον καί Τσεχίας καί Σλοβακίας Δωρόθεον, ν συμβολή ες τήν πιτυχίαν τν γενομένων Συνάξεων πρξε τά μέγιστα ποικοδομητική καί πόκειται καί μν, καί δή καί τος διαδόχοις ατν, πόδειγμα πρός μίμησιν καί παρακαταθήκη πρός διαφύλαξιν. Εη ατν μνήμη αωνία!


Ο λόγοι ο δηγήσαντες μς ες τήν πρωτοβουλίαν τς συγκλήσεως τς παρούσης Συνάξεως τυγχάνουν δη γνωστοί ες μς κ το προσκλητηρίου Γράμματος, τό ποον πηυθύναμεν ες τήν γάπην μν. «ξωθεν μάχαι˙ σωθεν φόβοι», γράφομεν μν πηχοντες τούς λόγους το ποστόλου (Β΄ Κορ. ζ΄ 6). γία μν κκλησία, ν τ κόσμ παροικοσα, φίσταται πάντοτε τούς κλυδωνισμούς τν στορικν ναταράξεων, α ποαι νίοτε εναι πολύ σχυραί. Κατά τούς κρισίμους καιρούς, τούς ποίους δη διερχόμεθα, α ναταράξεις αται εναι διαιτέρως ασθηταί ες τάς γεωγραφικάς περιοχάς, που γεννήθη, νδρώθη καί κμασεν Χριστιανική κκλησία, ες τά παλαίφατα πρεσβυγεν Πατριαρχεα τς γιωτάτης ρθοδόξου κκλησίας, νθα βία, ν νόματι πολλάκις τς θρησκείας, κυριαρχε καί πειλε πάντας τούς ες Χριστόν πιστεύοντας νεξαρτήτως μολογιακς ταυτότητος.

ν θλίψει καί νησυχί πολλ παρακολουθομεν διώξεις χριστιανν, καταστροφάς καί βεβηλώσεις ερν ναν, παγωγάς καί φόνους κληρικν καί μοναχν, κόμη δέ καί ρχιερέων, ς ο πρό μακρο παχθέντες καί κτοτε γνοούμενοι Μητροπολται Χαλεπίου Παλος, το παλαιφάτου Πατριαρχείου ντιοχείας, καί Yuhanna Ibrahim τς Συροϊακωβιτικς κκλησίας.

νώπιον το πειλητικο δι᾿ ατήν ταύτην τήν πόστασιν τν ρθοδόξων κκλησιν φαινομένου τούτου καλούμεθα νά ψώσωμεν τήν φωνήν τς διαμαρτυρίας μν, χι ς μεμονωμένα πρόσωπα κκλησίαι, λλ᾿ ς νωμένη μία νά τήν οκουμένην ρθόδοξος κκλησία.

λλ᾿ διωγμός κατά τς ες Χριστόν πίστεως ες τήν ποχήν μν δέν περιορίζεται ες τάς ς νω μορφάς προκαλύπτων διώξεων. Μέγας εναι πίσης, κίνδυνος, προερχόμενος κ τς ραγδαίας κκοσμικεύσεως τν λλοτε χριστιανικν κοινωνιν, νθα κκλησία το Χριστο τίθεται ες τό περιθώριον το δημοσίου βίου, καί θεμελιώδεις πνευματικαί καί θικαί ρχαί το Εαγγελίου ξοβελίζονται πό τήν ζωήν τν νθρώπων. 

ρθόδοξος κκλησία, βεβαίως, οδέποτε τάχθη πέρ τς βιαίας πιβολς τν εαγγελικν ρχν ες τούς νθρώπους, τοποθετοσα τήν λευθερίαν το νθρωπίνου προσώπου περάνω ντικειμενικν κανόνων καί ξιν. Δέν νήκει ες τήν φύσιν καί τό θος τς ρθοδοξίας καταναγκασμός οασδήτινος μορφς. Τά το θικο βίου τν νθρώπων ντιμετωπίζονται πό τς ρθοδόξου κκλησίας ς προσωπικά θέματα νός κάστου διευθετούμενα διά τς προσωπικς σχέσεως κάστου τν πιστν ν λευθερί μετά το πνευματικο ατο πατρός, καί χι διά τς σπάθης το νόμου. λλά τοτο οδόλως φαιρε πό τήν κκλησίαν τό καθκον νά προβάλλ τάς εαγγελικάς ρχάς ες τόν σύγχρονον κόσμον, στω καί άν αται ρχωνται νίοτε ες σύγκρουσιν πρός τάς κρατούσας ντιλήψεις.

γία μν ρθόδοξος κκλησία χαρακτηρίζεται κ τς προσηλώσεως ατς ες τάς παραδόσεις το παρελθόντος, καί τοτο φείλει νά πράττ πάντοτε, διότι «ησος Χριστός χθές καί σήμερον ατός καί ες τούς αἰῶνας» (βρ. ιγ΄ 8). λλ᾿ στορία κινεται, καί κκλησία φείλει νά νωτίζεται τούς προβληματισμούς το νθρώπου κάθε ποχς. Παραδοσιακή κκλησία δέν σημαίνει πολιθωμένη κκλησία, διάφορος ες τάς κάστοτε προκλήσεις τς στορίας. Καί α προκλήσεις αταί εναι διαιτέρως ντονοι ες τάς μέρας μν, καί φείλομεν νά τάς προσέξωμεν.

Μία ξ ατν προέρχεται πό τήν ραγδαίαν νάπτυξιν τς τεχνολογίας καί τς π᾿ ατς στηριζομένης παγκοσμιοποιήσεως. ρθόδοξος κκλησία πρξε πάντοτε οκουμενική ες τήν νοοτροπίαν καί τήν δομήν ατς. ποστολή της το πάντοτε νά προσεγγίσ καί περιλάβ ες τό σμα το Χριστο «πάντα τά θνη», νεξαρτήτως φυλς, χρώματος λλων φυσικν διοτήτων. λλ᾿ οκουμενική ατη προσέγγισις γένετο πάντοτε πό τς ρθοδόξου κκλησίας μετά σεβασμο πρός τήν διαιτερότητα κάστου λαο, τήν νοοτροπίαν καί τάς παραδόσεις του. 

τεχνολογία σήμερον νώνει τούς λαούς, καί τοτο χει ναμφιβόλως εεργετικάς συνεπείας ες τήν διάδοσιν τς γνώσεως καί τς πληροφορίας. ποτελε μως συγχρόνως δίαυλον μεταδόσεως καί μμέσως πιβολς συγκεκριμένων πολιτισμικν προτύπων, τά ποα δέν συνδουν πάντοτε πρός τάς διαιτέρας παραδόσεις τν λαν. χρσις τς τεχνολογίας δέν πρέπει νά γίνηται διακρίτως καί νευ πιγνώσεως τν κινδύνων, τούς ποίους συνεπάγεται. κκλησία φείλει νά παγρυπν ς πρός τό θέμα τοτο.

Συναφές πρός τοτο εναι καί τό θέμα τς, ν πολλος τ βοηθεί καί τς τεχνολογίας, ραγδαίας ναπτύξεως τν πιστημονικν πιτευγμάτων, δί ες τόν χρον τς βιοτεχνολογίας. Α δυνατότητες τς συγχρόνου πιστήμης ξικνονται μέχρι παρεμβάσεων ες τά νδότατα τς φύσεως καί ες γενετικάς τροποποιήσεις δυναμένας νά δηγήσουν ες θεραπείας σθενειν, δημιουργοσαι μως σοβαρά θικά προβλήματα, πί τν ποίων κκλησία δύναται καί ποχρεοται νά χ λόγον. 

φείλομεν νά μολογήσωμεν τι ρθόδοξος κκλησία δέν χει πιδείξει τήν δέουσαν εαισθησίαν ς πρός τό θέμα τοτο. Κατά τήν προηγουμένην Σύναξιν μν ν τει 2008 πεφασίσθη συγκρότησις Διορθοδόξου πιτροπς Βιοηθικς, τις καί, τ πρωτοβουλί το Οκουμενικο Πατριαρχείου, συνλθεν ν Κρήτ ες πρώτην συνεδρίαν, λλ᾿ νταπόκρισις τν δελφν κκλησιν δέν πρξε τοιαύτη στε νά πιτρέψ τήν συνέχισιν τς προσπαθείας. λπίζομεν τοτο νά συμβ ες τό μέσως προσεχές μέλλον στε φωνή τς ρθοδοξίας νά κουσθ καί πί νός τόσον σημαντικο θέματος.

νωτιζομένη τά τρέχοντα παρξιακά προβλήματα το νθρώπου ρθοδοξία πρέπει νά συνεχίσ καί κείνη τάς προσπαθείας ατς καί διά τήν προστασίαν το φυσικο περιβάλλοντος. τε τό Οκουμενικόν Πατριαρχεον, πρτον ξ λου το χριστιανικο κόσμου, νέδειξε τήν κρισιμότητα το θέματος τούτου, δη πί το μακαριστο προκατόχου μν Πατριάρχου Δημητρίου, ν τει 1989, καί διά σειρς διεθνν πιστημονικν συμποσίων πό τήν αγίδα μν συνέχισε τήν προσπάθειαν ταύτην, ρθόδοξος κκλησία παρέμεινεν πί πολύ μόνη χριστιανική φωνή πί το σοβαρο τούτου θέματος. 

Σήμερον καί λλαι χριστιανικαί κκλησίαι καί μολογίαι ποδίδουν τήν δέουσαν σημασίαν ες τό κρίσιμον τοτο ζήτημα, λλ᾿ ρθοδοξία παραμένει πάντοτε κατ᾿ ξοχήν ρμοδία, ς κ τς λειτουργικς καί σκητικς παραδόσεως ατς, διά νά συμβάλ ες τήν ντιμετώπισιν τς κρίσεως ατς, ποία, ς κ τς πλεονεξίας καί το εδαιμονισμο το συγχρόνου νθρώπου, πειλε μέ καταστροφήν τήν δημιουργίαν το Θεο.

Τέλος, γιωτάτη μν κκλησία φείλει νά νωτισθ μετά προσοχς καί συμπαθείας τά προβλήματα, τά ποα δημιουργε διά τόν νθρωπον οκονομική δομή το συγχρόνου κόσμου. λοι παριστάμεθα μάρτυρες τν ρνητικν συνεπειν διά τήν ξιοπρέπειαν καί τήν πιβίωσιν το νθρωπίνου προσώπου ς κ τν οκονομικν κρίσεων, α ποαι συνθλίβουν τόν νθρωπον ες πολλάς περιοχάς τς γς καί μάλιστα ες χώρας κ τν θεωρουμένων ς οκονομικς «νεπτυγμένων». νεργία τν νέων, αξησις το ριθμο τν πτωχν, βεβαιότης διά τήν αριον, πάντα τατα μαρτυρον τι πολύ πέχει σύγχρονος νθρωπότης κ τς φαρμογς τν ρχν το Εαγγελίου, τοτο δέ οχί νευ εθύνης καί μν, οτινες ξαντλοντες πολλάκις τήν ποιμαντικήν μέριμναν μν περί τά «πνευματικά» λησμονομεν τι νθρωπος χει νάγκην τροφς καί στοιχειωδν λικν μέσων, διά νά ζήσ ν ξιοπρεπεί, ς πρόσωπον - εκών Θεο. Εναι νάγκη νά κουσθ φωνή τς ρθοδοξίας καί πί τν θεμάτων τούτων, διά νά καταδειχθ τι ντως κατέχει τήν λήθειαν καί παραμένει πιστή ες τάς ρχάς το Εαγγελίου.

λλά, διά νά συμβον πάντα τατα, πεφιλημένοι ν Κυρί δελφοί, παιτεται μία κ τν ν οκ νευ συνθήκη. Καί ατη εναι νότης τς κκλησίας μν καί δυνατότης νά ρθρώσ νιαον λόγον πρός τόν σύγχρονον νθρωπον. Τοτο πρέπει νά πασχολήσ καί τήν παροσαν Σύναξιν μν ς μπεπιστευμένων τήν εθύνην τς νότητος τς γιωτάτης μν κκλησίας.

ς γνωστόν, ρθόδοξος κκλησία συνίσταται ξ ατοκεφάλων κατά τόπους κκλησιν, ατινες κινονται ντός ρίων καθωρισμένων πό τν ερν Κανόνων καί τν χορηγησάντων τήν ατοκεφαλίαν Τόμων, χουσαι τό δικαίωμα πλήρους ατοδιοικήσεως νευ οασδήτινος ξωθεν πεμβάσεως. Τό σύστημα τοτο, τό ποον κληροδότησαν ες μς ο Πατέρες μν, ποτελε ελογίαν, τήν ποίαν δέον νά τηρήσωμεν ς κόρην φθαλμο. Διά το συστήματος τούτου ποφεύγεται πσα κτροπή ες ξένας πρός τήν ρθόδοξον κκλησιολογίαν ντιλήψεις περί σκήσεως παγκοσμίου ξουσίας φ᾿ οασδήτινος κατά τόπον κκλησίας Προκαθημένου ατς. ρθόδοξος κκλησία ποτελε κοινωνίαν ατοκεφάλων καί ατοδιοικουμένων ρθοδόξων κκλησιν.

λλ᾿ ες τοτο τό σημεον κριβς πόκειται ν σοβαρόν ρώτημα. Πς καί διά ποίου τρόπου κφράζεται κοινωνία τν ρθοδόξων κκλησιν; στορική περα κατέδειξεν τι πολλάκις α ατοκέφαλοι κκλησίαι φέρονται ς ατάρκεις κκλησίαι, σάν νά λέγουν πρός τάς λοιπάς κκλησίας «χρείαν σου οκ χω» (Α΄ Κορ. 12, 21). ντί νά πιζητήσουν συνεργασίαν μετά τν λλων ρθοδόξων κκλησιν πί θεμάτων φορώντων ες σύνολον τήν ρθοδοξίαν, νεργον ατοβούλως ναπτύσσουσαι διμερες σχέσεις μετά τν κτός τς ρθοδοξίας, νίοτε μάλιστα μετά τινος πνεύματος νταγωνισμο. λλαι ατοκέφαλοι κκλησίαι διαφοροποιον τήν στάσιν ατν ναντι τν μή ρθοδόξων μή μετέχουσαι νεργς ες πανορθοδόξως ποφασισθείσας νεργείας. 

Συμβαίνει μάλιστα προσφάτως καί πανορθοδόξως προσυνοδικς ληφθεσαι ποφάσεις νά μή τηρνται πό τινων κκλησιν παρά τό τι αται συνυπέγραψαν τάς ποφάσεις ταύτας. Τί δέ νά επωμεν διά περιπτώσεις ατοβούλων μφισβητήσεων κανονικν ρίων μεταξύ δελφν κκλησιν, προκαλουσν παραπικασμούς καί νίοτε διαταραχήν τς κοινωνίας ατν; Πάντα τατα καθιστον μφαν τήν νάγκην νός ργάνου, θεσμικς μή κατοχυρουμένου, τό ποον νά πιλύ τάς νακυπτούσας διαφοράς καί τά δημιουργούμενα κάστοτε προβλήματα, στε νά μή δηγώμεθα ες διαιρέσεις καί συγκρούσεις.

κ τούτων καταφαίνεται καιρία σπουδαιότης τς συνοδικότητος ν τ κκλησί. συνοδικός θεσμός πετέλεσεν ξ ρχς θεμελιώδη πτυχήν τς ζως τς κκλησίας. Πσα διαφορά μφισβήτησις τόσον ες θέματα πίστεως σον καί κανονικς τάξεως τίθετο πό τήν κρίσιν τς Συνόδου. Χαρακτηριστικόν παράδειγμα στάσις το Μ. Βασιλείου ναντι το ζητήματος το ναβαπτισμο τν αρετικν καί τν σχισματικν, περί το ποίου εχε παραλάβει τήν αστηράν παράδοσιν τν προκατόχων του ν Καππαδοκί: τό ζήτημα δέον νά κριθ πό συνόδου πισκόπων, οτινες καί δύνανται νά τροποποιήσουν τήν προγενεστέραν παράδοσιν (κανόνες 1 καί 47). Πσαι α διαφοραί μεταξύ τν κκλησιν κτός ατν κρίνοντο τελεσιδίκως πό Συνόδων, ες τάς ποφάσεις τν ποίων τελικς πήκουον καί ο διαφωνοντες (« ψφος τν πλειόνων κρατείτω» Καν. 6 τς Α΄ Οκουμενικς Συνόδου).

Τό συνοδικόν τοτο σύστημα τηρήθη καί τηρεται κατά τό μλλον ττον ελαβς, ντός τν ατοκεφάλων ρθοδόξων κκλησιν, πουσιάζει μως λοσχερς ες τάς μεταξύ ατν σχέσεις. Τοτο ποτελε πηγήν μειζόνων προβλημάτων. Τοτο δημιουργε τήν εκόνα μις ρθοδοξίας πολλν κκλησιν καί οχί μις κκλησίας. Τοτο οδόλως συνδει πρός τήν ρθόδοξον κκλησιολογίαν˙ ποτελε κτροπήν ξ ατς καί πηγήν δεινν. φείλομεν νά νισχύσωμεν τόν συνοδικόν θεσμόν καί πέραν τν ρίων κάστης τν κκλησιν μν. φείλομεν νά ναπτύξωμεν τήν συνείδησιν μις ρθοδόξου κκλησίας, καί τοτο μόνον διά τς συνοδικότητος δύναται νά πιτευχθ.

Πρό πεντηκονταετίας καί πλέον, τε οίδιμος ραματιστής Οκουμενικός Πατριάρχης θηναγόρας καμε τά πρτα βήματα, διά νά νώσ τήν ρθοδοξίαν, καθιερώθη θεσμός τν Πανορθοδόξων Διασκέψεων, πό τάς ποίας προέκυψαν ποφάσεις κοιναί τν ρθοδόξων ς πρός τά θέματα τά πτόμενα τν σχέσεων μετά τν μή ρθοδόξων. Α ποφάσεις αται θεωρήθησαν δεσμευτικαί δι᾿ λας τάς ρθοδόξους κκλησίας νσωματωθεσαι, οονεί, ες τό «σωτερικόν δίκαιον» κάστης ξ ατν. Σήμερον α ποφάσεις αται μφισβητονται καί βάλλονται λως αθαιρέτως καί ντικανονικς πό μερίδων ντός τν ρθοδόξων κκλησιν, α ποαι μερίδες, δίκην οκουμενικς συνόδου, μφισβητον ατάς προκαλοσαι ναστάτωσιν ες τούς κόλπους τν πιστν. τυχς, τό φαινόμενον τοτο γίνεται νεκτόν καί πό τν κκλησιαστικν ρχν κκλησιν τινων μέ προβλέπτους συνεπείας διά τήν νότητα το ποιμνίου των. λλά α συνοδικαί ποφάσεις δέον νά εναι σεβασταί πό πάντων, διότι μόνον τοιουτοτρόπως θά διατηρηθ νότης τς κκλησίας.

λλ᾿ α Πανορθόδοξοι Διασκέψεις δέν ξήντλησαν ες αυτάς τήν προσπάθειαν νώσεως τς ρθοδοξίας. Λίαν νωρίς κρίθη π᾿ ατν ς πολύτως ναγκαία συγκρότησις τς γίας καί Μεγάλης Συνόδου τς ρθοδόξου κκλησίας, καί τοτο ξηγγέλθη πισήμως πρός πάντα τόν χριστιανικόν κόσμον καί ρξατο προπαρασκευή το μεγάλου καί στορικο τούτου γεγονότος. θεματολογία τς Συνόδου περιωρίσθη τελικς ες δέκα θέματα, κ τν ποίων τά κτώ χουν δη λοκληρώσει τό στάδιον τς προπαρασκευς καί κενται νώπιον μν πρός κρίσιν πό τς μελλούσης γίας καί Μεγάλης Συνόδου.

Τά πολειφθέντα δύο θέματα, τοι το τρόπου νακηρύξεως κκλησίας τινος ς ατοκεφάλου καί τς σειρς μνημονεύσεως τν κκλησιν ες τά ερά Δίπτυχα προσέκρουσαν ες σοβαράς δυσκολίας κατά τήν προπαρασκευήν ατν, διό καί προεκρίθη πό τς πλειονότητος τν δελφν ρθοδόξων κκλησιν, πως μή ποτελέσωσιν μπόδιον ες τήν σύγκλησιν τς γίας καί Μεγάλης Συνόδου περιοριζομένης ες τά δη προπαρασκευασθέντα θέματα (νός ξ ατν, το περί νακηρύξεως κκλησίας τινός ς ατονόμου, χρήζοντος εσέτι γκρίσεως πό Προσυνοδικς Πανορθοδόξου Διασκέψεως).

λλά καί τά δη προετοιμασθέντα πανορθοδόξως θέματα περιλαμβάνουν μεταξύ ατν καί τινα, τά ποα χρήζουν ποις τινος ναθεωρήσεως καί κσυγχρονισμο ς διατυπωθέντα καί συμφωνηθέντα ες ποχήν παλαιοτέραν, τε σχυον διάφοροι συνθκαι καί προϋποθέσεις. Τοιατα εναι, πί παραδείγματι, τά φορντα ες τάς κοινωνικάς συνθήκας το κόσμου, ς καί ες τά τν σχέσεων τς ρθοδόξου κκλησίας πρός τούς μή ρθοδόξους Χριστιανούς, τήν Οκουμενικήν Κίνησιν κ.τ.τ.. Τά κείμενα τατα δέον νά ναθεωρηθον πό εδικς πρός τοτο συγκροτουμένης Διορθοδόξου πιτροπς στε νά λθουν ες τήν γίαν καί Μεγάλην Σύνοδον προσηρμοσμένα ες τήν σημερινήν πραγματικότητα.

Καί τατα μέν ς πρός τήν θεματολογίαν τς Συνόδου. λλ᾿ ς εναι μφανές, πάντα τά προβλεφθέντα θέματα τς Συνόδου φορον ες ζητήματα σωτερικς ζως καί ργανώσεως τς κκλησίας μν. Ο καθορίσαντες τήν θεματολογίαν τς Συνόδου προκάτοχοι μν κριναν ρθς τι άν ρθόδοξος κκλησία δέν τακτοποιήσ τά το οκου της δέν δύναται νά πευθυνθ μετ᾿ αθεντίας καί κύρους ες τόν κόσμον. λλ᾿ α προσδοκίαι το κόσμου κ τς γίας καί Μεγάλης Συνόδου θά περιλαμβάνουν σφαλς καί τήν ναφοράν ατς ες θέματα πασχολοντα τούς νθρώπους τς ποχς μν ες τόν καθημερινόν των βίον, καί διά τοτο πιβάλλεται πως Σύνοδος ατη κπέμψ Μήνυμα παρξιακς σημασίας διά τόν νθρωπον τς ποχς μν. Τό Μήνυμα τοτο, καλς προητοιμασμένον καί πάλιν πό εδικς Διορθοδόξου πιτροπς, διαμορφουμένου καί γκρινομένου πό τν Πατέρων τς Συνόδου, θέλει ποτελέσει τήν φωνήν τς ρθοδόξου κκλησίας ες τόν σύγχρονον κόσμον, τόν λόγον παρακλήσεως, παραμυθίας καί ζως, τόν ποον ναμένει σύγχρονος νθρωπος πό τήν ρθόδοξον κκλησίαν.

λλ᾿ συγκρότησις τς γίας καί Μεγάλης Συνόδου θέλει παιτήσει καί ρισμένας ργανωτικς φύσεως διευθετήσεις, πί τν ποίων καλούμεθα νά σκεφθμεν καί ποφασίσωμεν κατά τήν παροσαν Σύναξιν μν, ς τν πλέον ρμοδίων καί πευθύνων πρός τοτο. Οτω, θά πρέπει νά σκεφθμεν καί ποφασίσωμεν περί το τρόπου συγκροτήσεως τς γίας καί Μεγάλης Συνόδου, τοι περί το τρόπου κπροσωπήσεως ες ατήν τν γιωτάτων ατοκεφάλων ρθοδόξων κκλησιν κατά τρόπον δίκαιον καί σύμφωνον πρός τάς ρχάς τς κκλησιολογικς παραδόσεως μν. Κατά τήν πρώτην χιλιετίαν τς στορίας τς κκλησίας μν, τε σχυεν θεσμός τς Πενταρχίας τν παλαιφάτων Πατριαρχείων, θεωρετο πολύτως ναγκαον πως κπροσωπηθον ες τάς γίας καί Οκουμενικάς Συνόδους παντα τά παλαίφατα Πατριαρχεα στω καί διά μικρο ριθμο κπροσώπων. 

Τό βάρος πιπτεν χι ες τόν ριθμόν τν παρόντων, λλά ες τήν ξασφάλισιν τς κπροσωπήσεως πάντων τν ποστολικν Θρόνων. Κατά τήν διάρκειαν τς δευτέρας μ.Χ. χιλιετίας προσετέθησαν καί λλα Πατριαρχεα καί ατοκέφαλοι κκλησίαι π᾿ ναφορ πρός τήν κύρωσιν το καθεσττος ατν πό μελλοντικς τινος Οκουμενικς Συνόδου (δι᾿ σας ξ ατν δέν δόθη τοιαύτη κύρωσις κατά τό παρελθόν). Κατ᾿ ναλογίαν, συνεπς, πρός τήν ρχαίαν παράδοσιν, εκταον θά εναι καί ες τήν περίπτωσιν τς μελετωμένης γίας καί Μεγάλης Συνόδου πως κπροσωπηθον κατ᾿ ατήν πσαι α σήμερον νεγνωρισμέναι ατοκέφαλοι ρθόδοξοι κκλησίαι πό ριθμο ντιπροσώπων καθορισθησομένου φ᾿ μν, ε δυνατόν ν τ Συνάξει ταύτ.

τερον θέμα ργανωτικς φύσεως, τό ποον χρήζει ντιμετωπίσεως φ᾿ μν, εναι τό ναφερόμενον ες τόν τρόπον λήψεως τν ποφάσεων πό τς γίας καί Μεγάλης Συνόδου. Διά λόγους δικαιοσύνης ναντι κάστης ατοκεφάλου κκλησίας νεξαρτήτως το ριθμο τν κπροσώπων ατς πιβάλλεται πως κάστη ατοκέφαλος κκλησία διαθέτ μίαν μόνον ψφον κατά τήν λψιν τν τελικν ποφάσεων, τήν ποίαν θά κθέτ Προκαθήμενος ατς κατά τήν ψηφοφορίαν. Κρίσιμον παραμένει τό ρώτημα άν α τελικαί ποφάσεις τς Συνόδου θά λαμβάνωνται καθ᾿ μοφωνίαν κατά πλειονοψηφίαν τν μετεχουσν τς Συνόδου κκλησιν. άν ληφθ ς κριτήριον τς πιλογς μν ρχαία κανονική παράδοσις τς κκλησίας, κανονική τάξις πιβάλλει πως τελικς πικρατ ες τάς ποφάσεις τς Συνόδου « ψφος τν πλειόνων» (Καν. 6 τς Α΄ Οκουμενικς Συνόδου). Τοτο θά πρέπει νά σχυεν ν τ ρχαί κκλησί κόμη καί περί θεμάτων πίστεως, δοθέντος τι ες πολλάς κ τν μεγάλων Συνόδων, ς Γ΄ Οκουμενική καί λλαι, μετεχον καί ο ν τέλει νακηρυχθέντες πό τς Συνόδου αρετικοί καί ποβλητέοι τς κκλησίας, οτινες πετέλεσαν τήν μειονοψηφίαν. Προκειμένου, πάντως, περί θεμάτων κανονικς φύσεως, ναμφιβόλως νδεδειγμένη πό τς παραδόσεως τάξις δηγε ες τήν διά πλειονοψηφίας λψιν τν τελικν ποφάσεων χωρίς βεβαίως τοτο νά ποκλεί καί τήν πάντοτε εκταίαν μοφωνίαν. ναπόκειται ες μς νά ποφασίσωμεν καί περί το θέματος τούτου.

γαπητοί ν Χριστ δελφοί,

παροσα Σύναξις μν εναι καιρίας σπουδαιότητος. ρχεται ες μίαν στορικήν συγκυρίαν κατά τήν ποίαν κκλησία φίσταται σχυρούς κλυδωνισμούς καί κρίνεται δυνατότης ατς νά σκήσ τήν σωτήριον ποστολήν της. Τίποτε δέν εναι πλέον δεδομένον, ς το ες λλας ποχάς˙ λα μπορον νά λλάξουν πό τήν μίαν στιγμήν ες τήν λλην. φησυχασμός εναι πηγή καταστροφς. Οτε κρατικαί ξουσίαι δύνανται νά διασφαλίσουν τήν κκλησίαν, οτε πλοτος δύναμις κοσμική, οτε α κοινωνίαι ποδέχονται τό κήρυγμα το Εαγγελίου νευ μφισβητήσεων καί ντιρρήσεων. Σήμερον πρέπει νά πείσωμεν τούς νθρώπους τι διαθέτομεν λόγον ζως, μήνυμα λπίδος καί βίωμα γάπης. Πρέπει πρός τοτο νά διαθέτωμεν κρος καί ξιοπιστίαν.
Βασικήν προϋπόθεσιν διά νά πείσωμεν τόν κόσμον ποτελε πρώτιστα πάντων δική μας σωτερική νότης. Εναι θλιβερόν καί πικίνδυνον διά τό κρος τς ρθοδόξου κκλησίας τό νά μφανιζώμεθα πολλάκις ναντι τν κτός ατς διρημένοι καί ντιδικοντες. χομεν καί διδάσκομεν τήν τελειοτέραν κκλησιολογίαν, λλ᾿ ρνούμεθα νίοτε νά τήν φαρμόσωμεν. χομεν μίαν κριβ τάξιν ν τ κκλησί καθωρισμένην πό τν ερν Κανόνων τν γίων Οκουμενικν Συνόδων, λλά δίδομεν νίοτε τήν ντύπωσιν πρός τούς ξω τι διαφωνομεν κόμη καί περί το ποος εναι «πρτος» ν μν. χομεν τόν συνοδικόν θεσμόν ς αθεντίαν, πρός τήν ποίαν πάντες δέον νά συμμορφώνωνται, λλ᾿ πιτρέπομεν δι᾿ λιγωρίαν κακς νοουμένην σκοπιμότητα, ποκρύπτουσαν πολλάκις τομικήν ατοπροστασίαν, νά καταπατνται α συνοδικαί ποφάσεις πό μερίδων τν ποιμνίων μν διεκδικουσν τό λάθητον τς πίστεως. Γενικς επεν, μφανίζομεν σημεα διαλύσεως. Καιρός νά δώσωμεν προτεραιότητα ες τήν νότητα τόσον ντός κάστης τν κκλησιν μν, σον καί μεταξύ τούτων.
ρθόδοξος κκλησία, ες τήν ποίαν χάριτι θεο νήκομεν, δέν διαθέτει λλο ργανον διασφαλίσεως τς νότητος ατς πλήν τς συνοδικότητος. Διά τόν λόγον ατόν περαιτέρω ναβολή τς συγκλήσεως τς γίας καί Μεγάλης Συνόδου τς ρθοδόξου κκλησίας πλήττει σοβαρς τήν νότητα ατς. εθύνη μν διά τοτο εναι μεγάλη. κκλησία τς Κωνσταντινουπόλεως, ποία καθ᾿ λην τήν διάρκειαν τς στορίας ατς μετά τό μετά τς Ρώμης μέγα Σχσμα, πηρέτησε τήν νότητα τς ρθοδοξίας συγκαλοσα κατ᾿ πανάληψιν πανορθοδόξους Συνόδους, ασθάνεται καί σήμερον βαρύ τό χρέος ατς ναντι τς πανορθοδόξου νότητος. λλ᾿ ετυχς ες τοτο δέν εναι μόνη. Καί α λοιπαί ατοκέφαλοι ρθόδοξοι κκλησίαι πέδειξαν πρό πεντηκονταετίας καί πλέον τι πιθυμον σύγκλησιν γίας καί Μεγάλης Συνόδου τς κκλησίας μν. δη πέστη καιρός, καί «ο καροί ο μενετοί». Τό τέλειον τς προπαρασκευς δέν χει τέλος. ς ρκεσθμεν ες τά χρι τοδε συμπεφωνημένα. ς λύσωμεν νευ χρονοτριβς ν γάπ καί κατά τούς ερούς Κανόνας σας τυχόν διαφοράς εσέτι χομεν ες τάς μεταξύ μν σχέσεις. ς «γαπήσωμεν λλήλους, να ν μονοί μολογήσωμεν» τόν να ν τριάδι Θεόν καί τόν πέρ πάντων νεξαιρέτως παθόντα καί ναστάντα Κύριον ες να κόσμον, ποος χει τόσην νάγκην το κηρύγματος τς γάπης το Θεο. ς χωρήσωμεν ες τήν σύγκλησιν τς γίας καί Μεγάλης Συνόδου τό ταχύτερον δυνατόν, καί ς φήσωμεν τόν Παράκλητον νά μιλήσ, παφιέμενοι ες τήν πνοήν Του.
Τατα, πεφιλημένοι ν Κυρί δελφοί, πό δελφικς καρδίας πί τ νάρξει τν ργασιν τς Συνάξεως μν.
δέ δυναμέν πέρ πάντα ποισαι περεκπερισσο ν ατούμεθα νοομεν, κατά τήν δύναμιν τήν νεργουμένην ν μν, ατ δόξα ν τ κκλησί ν Χριστ ησο ες πάσας τάς γενεάς το αἰῶνος τν αώνων. μήν" (φεσ. 3, 20-21).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου