Σάββατο, 8 Οκτωβρίου 2016

Η διαλεκτική της χριστιανικής ζωής και η σωτηριολογική αξία του χρόνου (Απόστολος Κυριακής 9ης Οκτωβρίου)


Του Ομ. Καθηγητού
Ιωάννου Καραβιδοπούλου

Τό ποστολικό νάγνωσμα τς Κυριακς προέρχεται πό τή Β΄ πρός Κορινθίους πιστολή το π.Παύλου καί ναφέρεται φενός μέν στή διαλεκτική ντίθεση μεταξύ φαινομένων καί πραγματικότητας τς χριστιανικς ζως καί φετέρου στή σωτηριολογική ξία το χρόνου τς ζως. Τό ποστολικό νάγνωσμα σέ μετάφραση εναι τό ξς:

«δελφοί, συνεργάτες το Θεο καθώς εμαστε, σς παρακαλομε νά μήν φήσετε νά πάει χαμένη χάρη το Θεο πού δεχτήκατε, γιατί Γραφή λέει: Στόν καιρό τς χάρης σέ κουσα, καί τήν μέρα τς σωτηρίας σέ βοήθησα. Νά, τώρα εναι καιρός τς χάρης, τώρα εναι μέρα τς σωτηρίας. Κανένα πρόσκομμα δέν φέρνουμε σέ κανένα, γιά νά μή δυσφημηθε τό ργο μας. ντίθετα, μέ κάθε τρόπο συσταίνουμε τόν αυτό μας ς πηρέτες το Θεο: μέ τή μεγάλη πομονή μας, μέ τίς θλίψεις, μέ τίς δυσχέρειες, τίς στενοχώριες, τίς κακοποιήσεις, τίς φυλακίσεις, τίς ναντίον μας ξεγέρσεις, τίς ταλαιπωρίες, τίς γρύπνιες, τήν πείνα. Συσταίνουμε τόν αυτό μας μέ τήν ντιμότητα, τή γνώση τς λήθειας, τήν νεκτικότητα, τήν καλοσύνη, τή φώτιση το γίου Πνεύματος, τήν νυπόκριτη γάπη, μέ τό κήρυγμα γιά τήν λήθεια, μέ τή δύναμη το Θεο, μέ τά πλα τς σωτηρίας τά πιθετικά καί τά μυντικά. Δοκιμάζουμε δόξα καί τίμωση, δυσφήμηση καί παινο. Μς θεωρον λαοπλάνους, καί μως λέμε τήν λήθεια· μς γνοον καί μως γινόμαστε γνωστοί· φτάνουμε στόν θάνατο, καί νά πού ζομε· μς βασανίζουν, λλά δέν πεθαίνουμε· μς προξενον στενοχώριες κι μως πάντοτε χαιρόμαστε· εμαστε φτωχοί, κάνουμε μως πολλούς νά πλουτίσουν· τίποτα δέν χουμε καί τά πάντα κατέχουμε» (Β΄ Κορ 6,1-10).

Α. Θά σταματήσουμε πρτα στήν πτυχή τν ντιθέσεων πού σχύουν γιά τή ζωή τν ποστόλων καί κατ’ πέκταση γιά τή ζωή το κάθε χριστιανο. Τή ζωή ατή χαρακτηρίζει μία διαλεκτική ντίθεση νάμεσα σ’ ατό πού νομίζουν ο πολλοί καί σ’ ατό πού ποτελε τήν σωτερική πραγματικότητα καί τό προσωπικό βίωμα το ποστόλου λλά καί το πιστο. Τό «ς ποθνήσκοντες καί δού ζμεν» (φτάνουμε στόν θάνατο, καί νά πού ζομε) δείχνει πό τή μία μεριά τή σχέση το χριστιανο μέ τή ζωή το κόσμου καί πό τήν λλη τή συμμετοχή του σέ μία λλη ποιότητα ζως. πονέκρωση τν γωϊστικν πιθυμιν, παραίτηση πό ατονόητα δικαιώματα, παγκίστρωση πό λικά συμφέροντα μπορε νά παρουσιάζουν τόν χριστιανό σάν νεκρό ναντι το κόσμου, λλά νέκρωση ατή δέν εναι παρά ξωτερική. Μέσα πό ατή τή νέκρωση προβάλλει μία ζωή πού τροφοδοτεται πό τό λόγο καί τό Πνεμα το Θεο, μία δύναμη ζως πού κάνει τόν χριστιανό νά ντιμετωπίζει «στενοχώριες» λλά νά μή καταβάλλεται, νά λυπται γιά σα δυσάρεστα συμβαίνουν μέσα στόν κόσμο λλά καί νά χαίρει γιατί γνωρίζει τι Θεός εναι Κύριος τς στορίας πού χει τόν τελευταο λόγο, νά εναι φτωχός πό λικά γαθά λλά συγχρόνως νά κάνει πλούσιους τος νθρώπους το περιβάλλοντός του μέ τήν γάπη του, μέ τή ζωή του, μέ τή θυσία του. Τέλος δύναμη τς ζως πού σφύζει μέσα του τόν κάνει, ν δέν χει φαινομενικά τίποτε, στήν οσία «νά κατέχει τά πάντα». Στά πάντα πρέπει νά ννοήσουμε τόν πέραντο πλοτο τς βασιλείας το Θεο, τς βασιλείας τς γάπης.

Γιά τόν χριστιανό μως πού διαβάζοντας τά παραπάνω διαπιστώνει τι δέν διαθέτει τά περιγραφόμενα χαρακτηριστικά, Παλος δέν πευθύνει πειλές θείας τιμωρίας λλά μήνυμα φυπνίσεως καί προσκλητήριο μετανοίας. Ατή σκέψη μς δηγε στό δεύτερο σημεο πού θέλουμε νά πογραμμίσουμε στήν ποστολική περικοπή.


Β. Στήν ρχή τς περικοπς Παλος παραθέτει μία φράση πό τόν προφήτη σαΐα καί τήν σχολιάζει: « Γραφή λέει. Στόν καιρό τς χάρης σέ κουσα, καί τήν μέρα τς σωτηρίας σέ βοήθησα. Νά, τώρα εναι καιρός τς χάρης, τώρα εναι μέρα τς σωτηρίας». Στή φράση το προφήτη καί στό σχόλιο το ποστόλου προβάλλεται θετική ξιολόγηση το χρόνου πό χριστιανικς πλευρς.

χει διαίτερη σημασία γιά τή ζωή μας νά γνωρίζουμε μέ ποιά βαθύτερη σωτηριολογική σπουδαιότητα εναι φορτισμένη κάθε χρονική στιγμή καί ποιές πιπτώσεις μπορε νά χει νέμελη σπατάλη το χρόνου. Πολλές φορές ρισμένοι χριστιανοί, πηρεασμένοι πό κάποια φιλοσοφική ντίληψη ρνητικς ξιολόγησης το χρόνου, δείχνουν νά περιφρονον τόν χρόνο, χοντας στραμμένα τά βλέμματά τους πρός τήν αωνιότητα. Ξεχνον μως τι αωνιότητα κερδίζεται χάνεται πό τόν τρόπο πού χρησιμοποιε κανείς τόν χρόνο του, τήν κάθε νεπανάληπτη στιγμή τς ζως του, τήν κάθε μικρή καί σήμαντη χρονική μονάδα πού φεύγει μέ σύλληπτη ταχύτητα, γιά νά μεταβληθε σέ παρελθόν, τό ποο δέν βρίσκεται πλέον πό τόν λεγχό μας, λλ’ πεναντίας μς λέγχει καί μς κυβερν διά μέσου τς μνήμης μας.

χρόνος εναι τό πεδίο τς ζως καί δράσης το νθρώπου, καί κάθε προσπάθεια φυγς πό τόν χρόνο εναι τελείως ντίθετη μέ τόν Χριστιανισμό, ποος χει σάν κεντρικό πυρήνα τή Γέννηση το Χριστο μέσα στόν χρόνο καί τή συγκεκριμένη στορική στιγμή. Γι’ατό καί τό χριστιανικό μήνυμα δέν εναι πάθεια καί ταραξία γιά τόν χρόνο πού περν λλά τό πάθος γιά τή σωτηριολογική κμετάλλευση το χρόνου. σωτηρία, κατά τή διδασκαλία το π. Παύλου, εναι βέβαια δρο το Θεο λλά δρο πού νθρωπος τό δέχεται καί προσπαθε νά τό διατηρήσει μέσα στόν χρόνο τς ζως του. σωτηρία δέν εναι κάποια σαφής μελλοντική πόσχεση το Θεο λλά μία νέα ζωή πού ρχίζει πό τώρα, πό τή στιγμή πού λέγει κανείς τό Ναί στή θεία δωρεά.

κάθε στιγμή πού περνάει γρήγορα καί χάνεται μέσα στό παρελθόν εναι ποφασιστική, γιατί μπορε νά δηγήσει ετε στή λύτρωση ετε στόν χαμό. Γεννιέται μως δ τό ρώτημα: Δέν χει λήθεια νθρωπος τή δυνατότητα νά ναθεωρήσει να προηγούμενο χρονικό διάστημα τς ζως του πο χάθηκε καρπο; πάντηση τς γίας γραφς εναι σαφής: νθρωπος εναι βέβαια δεσμευμένος καί περιορισμένος στά σφυκτικά πλαίσια το χρόνου, συγχρόνως μως εναι καί λεύθερος ναντι το χρόνου. Καί λευθερία του ατή φαίνεται πό τό τι χει τή δυνατότητα νά ναθεωρε προηγούμενες περίσκεπτες καί ρνητικές πράξεις του καί νά ξαναρχίζει μία καινούργια δημιουργική ζωή. Εναι ατό πού κκλησία μας νομάζει μυστήριο τς μετανοίας, δηλαδή δυνατότητα νά ξανακερδίσει κανείς τόν χαμένο χρόνο το παρελθόντος καί νά δημιουργήσει τίς προϋποθέσεις γιά να πιό λπιδοφόρο μέλλον.


φόβος γιά τό περχόμενο μέλλον παλύνεται καί γίνεται ατό τό μέλλον μία εχάριστη προσμονή, ταν κανείς χρησιμοποιε δημιουργικά τό παρόν μετανοε γιά τό χαμένο παρελθόν του. ρκε νά καταλάβει καλά τι κάθε χρονική στιγμή εναι δρο το Θεο πού τό χάσιμό της μπορε νά το στοιχίσει κριβά γιά τό μέλλον του. ναζήτηση το «χαμένου χρόνου» πού πασχολε ρισμένους φιλοσόφους μπορε νά βρε τήν πάντηση στή δυνατότητα πανεύρεσης το χαμένου χρόνου πού προτείνει κκλησία.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου