Τί χρωστά η Εκκλησία στον Γιώργο Λιερό εκτός απ’ τους μισθούς των κληρικών;

του Βασίλη Ξυδιά

Πριν από έναν περίπου μήνα (10-3-2013) η εβδομαδιαία εφημερίδα ΕΠΟΧΗ^[1] δημοσίευσε ένα άρθρο του Γιώργου Λιερού, θεωρητικού της άμεσης δημοκρατίας και της κοινωνικής οικονομίας, με τίτλο«Πρέπει το κράτος να πληρώνει τους μισθούς κληρικών;» Με δεδομένο ότι μιλάμε για έντυπο της αριστεράς και για ακροαριστερό αρθρογράφο, θα περίμενε κανείς μια απάντηση αρνητική, βασισμένη στα συνήθη αριστερά αντιθρησκευτικά ή αντικληρικαλιστικά επιχειρήματα ή, έστω, σε μια φιλελεύθερη, ουδετερόθρησκη λογική διαχωρισμού εκκλησίας και κράτους. Κι όμως, ο Γ. Λιερός έλεγε στο άρθρο του κάτι εντελώς άλλο: «Η γνώμη μας – γράφει – είναι ότι οι θρησκευτικοί και οι πολιτισμικοί θεσμοί πρέπει να συντηρούνται εν μέρει από ίδιους πόρους (με την περιουσία τους ή από το κοινό τους) και συμπληρωματικά από τη χρηματοδότηση του κράτους. ...  Η χρηματοδότηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας από την πολιτεία δεν είναι λιγότερο θεμιτή από τη χρηματοδότηση του φεστιβάλ Αθηνών του Μεγάρου Μουσικής των πολιτικών κομμάτων.»

Δεν είναι αυτός ίσως ο τρόπος που ένας ορθόδοξος πιστός θα δικαιολογούσε τη θεσμική σχέση της εκκλησίας με το κράτος, δεν θα μπορούσε όμως, φαντάζομαι, να αρνηθεί ότι πρόκειται για μια ρηξικέλευθη πρόταση προς την αριστερά και γενικότερα προς τους μη πιστούς να δουν θετικά τη θρησκεία και ειδικότερα την Ορθόδοξη Εκκλησία· όχι ως μια υπόθεση που αφορά την ιδιωτική σφαίρα και τα δικαιώματα των πιστών, αλλά ως θεμελιώδη δημόσια λειτουργία, σημαντική για την πνευματική και πρακτική ανάταξη των κοινωνικών δεσμών που καταρρέουν. «Οι θρησκευτικοί θεσμοί – λέει παρακάτω το άρθρο – όπως και γενικότερα οι θεσμοί παραγωγής του πολιτισμικού και συμβολικού πλούτου, είναι πολύ σημαντικοί δημόσιοι θεσμοί και ως τέτοιους πρέπει να τους αντιμετωπίσουμε· όχι να τους δούμε εγκλωβισμένους στον ιδιωτικό χώρο, όπως πρεσβεύουν οι φιλελεύθερες θεωρίες». Η άποψη του Γ. Λιερού θυμίζει κάπως, αν και ξεπερνά κατά πολύ, τη φιλοθρησκευτική διάθεση του φιλελεύθερου Χάμπερμας (βλ. «Σύναξη», τ. 124)^[2] μιας και κινείται πέρα από το φιλελεύθερο πλαίσιο, υπογραμμίζει την ιδιαίτερη σημασία της Ορθοδοξίας (που δεν επιτρέπει, όπως λέει, «φονταμενταλιστικές φιλοδοξίες ή φαντασιώσεις»), παραπέμπει στην πρόσφατη πολιτική εμπειρία της Λατινικής Αμερικής κλπ κλπ. Αυτά εν ολίγοις για το άρθρο· να μην τα πολυλογώ. Όποιος θέλει μπορεί να το βρει και να το διαβάσει.^[3]

Διαβάστε τη συνέχεια

ΤΟ ...ΑΝΤΙΠΑΠΙΚΟ ΠΟΙΜΝΙΟ ΤΟΥ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΚΑΙ ΤΟ "ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ" ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

- "...ἐκφράζοντας καί τό Ὀρθόδοξο φρόνημα τοῦ εὐσεβοῦς λαοῦ πού ποιμαίνω, τῶν Χριστιανῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως, εὐχόμαστε ἀπό καρδίας στόν παραιτηθέντα Πάπα Βενέδικτον ΙΣΤ´ νά τόν φωτίσει ὁ Θεός νά γνωρίσει τήν ἀλήθεια, ἡ ὁποία εἶναι ΜΟΝΟ στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία...". 

Η απορία είναι αυτόματη: Ο λαός της Δημητσάνας, Μεγαλόπολης και λοιπών χωρίων και ορέων εξουσιοδότησε τον Σεβ. Γόρτυνος Ιερεμία στο ...φαιδρό - ας με συγχωρήσει ο Σεβασμιώτατος - κείμενό του για την παραίτηση του Πάπα, να καλέσει τον Ποντίφικα στην Ορθοδοξία; Προσωπικώς νομίζω ότι δεκάρα τσακιστή δεν δίνει το ποίμνιο του Σεβασμιωτάτου για τον Πάπα και το Βατικανό. Άλλα προβλήματα έχει στα οποία θα ήταν καλό να εγκύψει πιο ουσιαστικά ο Σεβ. Γόρτυνος και να αφήσει τον Πάπα Βενέδικτο απερίσπαστο να συνεχίσει να απολαμβάνει την ...αίρεσή του. 

- Για τον Σεβ. Πειραιώς τι να πω πια;

Διαβάστε τη συνέχεια

Δημητριάδος Ιγνάτιος: «Αναγκαία η παρουσία της Εκκλησίας στο δημόσιο χώρο». Εισήγηση στο Συνέδριο «Εκκλησία και Αριστερά».

Για το ζήτημα της Θρησκευτικότητας και των θρησκευτικών συμβόλων στο δημόσιο χώρο μίλησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος στο Συνέδριο, με θέμα «Εκκλησία και Αριστερά», που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη, το Τμήμα θεολογίας του Α.Π.Θ., σε συνεργασία με την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος (22-23/1)

  Ο κ. Ιγνάτιος περιέγραψε την έννοια του δημόσιου χώρου, όπως διαμορφώθηκε στην Ευρώπη, στη διάρκεια των αιώνων και αναφέρθηκε στις προϋποθέσεις και τους όρους της παρουσίας της θρησκείας στο δημόσιο χώρο. Η 1^η προϋπόθεση είναι «η αυτο-Αποκάλυψη του Θεού στην Ιστορία, που αποτελεί την πρωταρχική αξονική παράμετρο του Ευαγγελικού κηρύγματος.... ο Θεός αποφάσισε να ξεδιπλώσει στην ιστορία ένα σχέδιο που αποσκοπεί στην αποκατάσταση της ειρηνικής και αρμονικής συμβίωσης των ανθρώπων. Το γεγονός ότι το σχέδιο αυτό λαμβάνει χώρα δημόσια στο πεδίο της Ιστορίας και όχι έξω απ' αυτήν καθιστά την παρουσία και την μαρτυρία της Χριστιανικής Εκκλησίας στον δημόσιο χώρο αναγκαία για την κήρυξη του Ευαγγελίου, των καλών νέων, χωρίς καμιά διάθεση επιβολής, αλλά με απόλυτο σεβασμό στην ελευθερία του άλλου, όπως ο ίδιος ο Θεός αποδέχθηκε και σεβάστηκε το ξεστράτισμα το λαού Του, χωρίς διάθεση πειθαναγκασμού και εξουσιαστικής επιβολής, αλλά με συγχωρητικότητα και αγάπη. Επομένως, η αποκαλυπτική αφετηρία της Χριστιανικής πίστης δεν συνάδει σε καμιά περίπτωση προς την νεωτερική αξίωση για ιδιώτευση και περιορισμό της θρησκευτικότητας στην ιδιωτική σφαίρα καθώς σε μια τέτοια περίπτωση αυτο-ακυρώνεται ως πρόταση νοήματος ζωής που επιδιώκει καθολικότητα...»

Διαβάστε τη συνέχεια

Ομιλία Αλεξανδρουπόλεως Ανθίμου στο Συνέδριο "Εκκλησία και Αριστερά"

Σεβασμιώτατοι, Κυρίες και Κύριοι,

Θα σας αναγνώσω μέρος της Προτάσεως που έκαμα πριν από 1 χρόνο περίπου στην περασμένη ΔΙΣ, σχετικά με το θέμα μας, όπου παρουσίασα ότι, τα τελευταία χρόνια διεξάγεται ένας σοβαρός διάλογος στην ελληνική κοινωνία περί του χαρακτήρος του μαθήματος των θρησκευτικών στα Σχολεία της Χώρας.

Ο διάλογος προέκυψε ως απάντηση αφ’ενός στο αίτημα για δημιουργική ανανέωση του μαθήματος και αφ’ετέρου στις προτάσεις ή απειλές βάσει συγκεκριμένης επιχειρηματολογίας νομικών και πολιτικών κύκλων περί καταργήσεως του μαθήματος. Από το 2002 στο πλαίσιο προστασίας των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, διαμορφώθηκε από το Υπουργείο Παιδείας νέο καθεστώς για την χορήγηση απαλλαγής από το ΜτΘ σε ετεροδόξους και αλλοθρήσκους με απλή δήλωση του κηδεμόνα ή του ενήλικου μαθητή "οτι δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος, χωρίς να είναι υποχρεωτική η αναφορά του θρησκεύματος στο οποίο ανήκει".

Το 2008 τρείς Εγκύκλιοι του Υπουργείου Παιδείας και μιά ερμηνευτική διευκρίνηση του τότε Υπουργού, προσπάθησαν να εναρμονισθούν με αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ανεξάρτητων Αρχών της Χώρας μας, που ήθελαν η απαλλαγή από το μάθημα να γίνεται με απλή διατύπωση του αιτήματος από τον ενδιαφερόμενο χωρίς άλλη εξήγηση. Προξένησαν αλληλοσυγκρουόμενες και κάποτε έντονες ανακοινώσεις της ΟΛΜΕ, του Συνηγόρου του Πολίτη, της ΠΕΘ, των Θεολογικών Σχολών κ.α.

Με αφορμή αυτό το θόρυβο, άρχισαν να αποκρυσταλλώνονται και να προτείνονται κάποιες "μορφές" του ΜτΘ που, όπως ήταν αναμενόμενο, πυροδότησαν άλλες αντιπαραθέσεις και δημιούργησαν πολώσεις τόσο στην Εκπαιδευτική Κοινότητα όσο και σε Θεολογικούς κύκλους. Οι «μορφές» του ΜτΘ που προτάθηκαν ήταν οι εξής:

Διαβάστε τη συνέχεια