του Μητροπολίτου Γαλλίας Εμμανουήλ
Από την "Καθημερινή"
Σχεδόν πενήντα χρόνια προετοιμασίας για μία Σύνοδο της
οποίας το σχήμα παραμένει κρυφό για περισσότερο από μία χιλιετία, όχι μόνο από
την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας τον 15ο αιώνα, ή ακόμα από το σχίσμα του
1054 μεταξύ της Ανατολικής και της Δυτικής Εκκλησίας, αλλά ήδη από τις μεγάλες
Οικουμενικές Συνόδους, οι οποίες σφυρηλάτησαν στους πρώτους αιώνες της
Εκκλησίας το περιεχόμενο της πίστης μας. Σίγουρα, τα θέματα με τα οποία
καταπιάστηκαν στην Κρήτη από 16 έως 26 Ιουνίου 2016 οι σχεδόν 350 συνοδικοί πατέρες
δεν ήταν δογματικά, με την έννοια του ορισμού του δόγματος, αλλά ουσιαστικά
πήγαζαν από μια διπλή αιτία: την είσοδο της Ορθόδοξης Εκκλησίας στον σύγχρονο
κόσμο και την υπόσταση της Ορθόδοξης Εκκλησίας σε ένα πλαίσιο παγκοσμιοποίησης.
Αυτή η διπλή προβληματική – (μετα-)νεωτερισμός και
παγκοσμιοποίηση–, η οποία αποτέλεσε τη βάση των εργασιών της Αγίας και Μεγάλης
Συνόδου, αποκαλύπτει τον έντονο αντίκτυπο που η ορθοδοξία σε παγκόσμιο επίπεδο
φέρει σήμερα για την έννοια της μετάληψης, όχι μόνο όσον αφορά το θείο και το
ανθρώπινο ή ακόμα και την εκκλησιολογία της, αλλά κυρίως αναφορικά με τη σωστή
σχεσιακή διάσταση του μυστηρίου της εκκλησίας, εξετάζοντας τον δεσμό που ενώνει
σήμερα τις Ορθόδοξες Εκκλησίες μεταξύ τους, τον ιστό που η ορθοδοξία ύφανε με άλλες
εκκλησίες και χριστιανικά δόγματα, καθώς και τον δεσμό του χριστιανισμού της
Ανατολής με τον σύγχρονο κόσμο.
Αυτοί οι τρεις άξονες έχουν αποδείξει τη σημασία τους,
αφού αποτέλεσαν το αντικείμενο έντονων συζητήσεων κατά τη διάρκεια της
οριστικοποίησης των οκτώ εγγράφων στα οποία κατέληξε η Σύνοδος: 1. Η σημασία
της νηστείας και η τήρησή της σήμερα, 2. Οι σχέσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας με
όλον τον χριστιανικό κόσμο, 3. Η αυτονομία και ο τρόπος διακήρυξής της, 4. Η
ορθόδοξη διασπορά 5. Το μυστήριο του γάμου και τα εμπόδιά του, 6. Η αποστολή
της Ορθόδοξης Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο, 7. Η εγκύκλιος, με περισσότερες
θεολογικές πινελιές και 8. Το μήνυμα που συνθέτει τις εργασίες της Συνόδου,
δίνοντάς τους μια πιο προφητική πυκνότητα με έναν τρόπο που η εκκλησία
προτίθεται να απευθυνθεί άμεσα στον κόσμο.
Προφανώς και μερικοί σκόπελοι κωλυσιέργησαν τις
εργασίες της Συνόδου. Δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε, πρώτον διότι η ιδέα μιας
«τέλειας» Συνόδου είναι μια χίμαιρα και, δεύτερον, επειδή η συνάθροιση σε
Σύνοδο βρίσκεται στην καρδιά της εκκλησιαστικής ζωής, με ό,τι αντιφατικό μπορεί
να επιφέρει η ζωή. Μία Σύνοδος, πόσο μάλλον μια Αγία και Μεγάλη Σύνοδος,
αποτελεί πάντα μια πρόκληση για την ενότητα!
Μερικές Εκκλησίες αποφάσισαν να μην παραστούν και
ακύρωσαν τη συμμετοχή τους την τελευταία στιγμή, ενώ οι προετοιμασίες είχαν ήδη
δρομολογηθεί και ήταν απλώς αδύνατον να αντιστραφούν.
