Συζητώντας για τα έσχατα . . .

του Δρ. Αθανασίου Μουστάκη, Θεολόγου - Φιλολόγου

Το κείμενο που ακολουθεί συντάχθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση τον φετινό Φεβρουάριο 80 ετών βίου προσφοράς του Άρχοντος Διδασκάλου του Ευαγγελίου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και Ομοτίμου καθηγητού του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεωργίου Πατρώνου και των 40 ετών από την πρώτη έκδοση της διδακτορικής του διατριβής.

Την τρίτη στη σειρά Κυριακή του Τριωδίου διαβάζεται το ευαγγέλιο της κρίσεως. Κατά την ημέρα αυτή «μνείαν ποιούμεθα τῆς Δευτέρας καὶ ἀδεκάστου Παρουσίας τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ».
Τί λέει με δυο λόγια το ευαγγέλιο αυτό; Αν δεν δεις στο πρόσωπο του συνανθρώπου σου το πρόσωπο του Θεού σου δεν θα σε γνωρίζει ο Θεός την ώρα που θα παρουσιαστείς μπροστά του και θα ζητήσεις το έλεος και την αγάπη του.
Δηλαδή;
Ποια σχέση μπορεί να έχει η μέλλουσα κρίση με το παρόν που ζούμε ως πολίτες του κόσμου, εν χρόνῳ και τόπῳ;
Στο σημείο αυτό εντοπίζεται μία ενδιαφέρουσα παράμετρος της παραβολής της κρίσεως: η προσδοκία των εσχάτων.
Συνήθης ερώτηση ημών των ορθοδόξων είναι «τί είναι τα έσχατα;» ή «πότε θα έρθουν τα έσχατα;» ή «τί θα γίνει στα έσχατα;»

Στη δυτική θεολογική γραμματεία, ιδιαίτερα από το τέλος του 19ου αιώνα και έπειτα, έχει γίνει πολύς λόγος για την εσχατολογία και για τη σχέση της με το παρόν. Έχουν γραφεί πολλά και συνεχίζουν να γράφονται. Στον ορθόδοξο κόσμο ιδιαίτερο ενδιαφέρον σχετικά με το θέμα αυτό παρουσιάζει η διδακτορική διατριβή του ομοτίμου, σήμερα, καθηγητού της Θεολογικής Σχολής του πανεπιστημίου Αθηνών Γεωργίου Πατρώνου, με τίτλο «Σχέσις παρόντος και μέλλοντος εις την περί βασιλείας του Θεού διδασκαλίαν της Ορθοδόξου θεολογίας» (1975). Στο έργο του αυτό, το οποίο επανεξεδόθη ξαναδουλεμένο από τον καθηγητή με τον τίτλο «Ιστορία και εσχατολογία στη Βασιλεία του Θεού» (2002), ο συγγραφέας, μετά από εξαντλητική μελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας, ομαδοποίησε τις κυρίαρχες τάσεις της διεθνούς βιβλιογραφίας ως ακολούθως:

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

«Πίστει καλούμενος Ἀβραάμ . . .»

του Δρ. Αθανασίου Μουστάκη, Θεολόγου - Φιλολόγου

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και κατά την εφετινή χρονιά το ανάγνωσμα της Κυριακής που προηγείται της του Χριστού Γεννήσεως εστιάζει στην πίστη.
Πρόκειται για δύο αποσπάσματα από το 11ο κεφάλαιο της προς Εβραίους επιστολής (στίχοι 9-10 και 32-40) με τα οποία ο απόστολος Παύλοςπροβάλλει την πραγματικότητα της εμπιστοσύνης προς το Θεό.
Ποια σχέση, όμως, μπορεί να έχει η πίστη του Αβραάμ, της Σάρρας, των Κριτών και των Προφητών του Ισραήλ με το επερχόμενο γεγονός της Γεννήσεως;

Γιατί άραγε η εκκλησία μας όρισε αυτή την περικοπή ως αποστολικό ανάγνωσμα της Κυριακής πριν από τη Γέννηση του Χριστού;

Την απάντηση σε αυτή την απορία μας θα πρέπει να την αναζητήσουμε στο γεγονός της Γεννήσεως και στη σημασία του για τον κόσμο μας και τον άνθρωπο.
Το γεγονός αυτό αποτελεί μία τομή στην ανθρώπινη ιστορία και, επιτρέψτε μου να πω, στον χρόνο και στη σχέση του ανθρώπου με τον Θεό και τον συνάνθρωπό του. Δίχως άλλο η σημασία της εορτής της Χριστού Γεννήσεως πρέπει να εντοπιστεί στο ότι έδωσε σε κάθε άνθρωπο τη δυνατότητα να συμφιλιωθεί με τον Θεό και τον πλησίον. Πρόκειται για ένα γεγονός ύψιστης ταπείνωσης, και άκρας υπακοής, το οποίο προσφέρει στον άνθρωπο τη δυνατότητα να αλλάξει πορεία να θέσει άλλες προτεραιότητες στη ζωή του.

Πώς το πέτυχε αυτό ο Θεός;

Εδώ, νομίζω ότι βρίσκεται το κλειδί για την κατανόηση της αποστολικής περικοπής της τελευταίας Κυριακής πριν από τα Χριστούγεννα:
Για να γίνουν πραγματικότητα όλα αυτά, για να μπορέσει και πάλι ο άνθρωπος να μπει στην αγκαλιά του Θεού έπρεπε να εισέλθει ο Θεός στην ιστορία με έναν τρόπο απλό να καθοριστικό, φιλικό προς το πλάσμα του, αλλά ταυτόχρονα συγκλονιστικό, κατανοητό, αλλά συνάμα απροσπέλαστο από τη λογική.

Ο τρόπος αυτός είναι η εκ Πνεύματος Αγίου σύλληψη και εκ Παρθένου γέννηση του Υιού και Λόγου του Θεού.

Μα θα πει ο άνθρωπος κάθε εποχής:

«ποιος πιστεύει στις μέρες μας τέτοια πράγματα;»

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ

Ο οικολογικός λόγος του Οικουμενικού Πατριάρχου

του Δρ. Αθανασίου Μουστάκη, Θεολόγου - Φιλολόγου

Σήμερα,  22 Ὀκτωβρίου 2014, η διακονία τοῦ Παναγιωτάτου Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου στὸν Οἰκουμενικὸ Θρόνο εἰσέρχεται στὸ εἰκοστὸ τέταρτο ἔτος.

Μὲ αὐτὴ τὴν εὐκαιρία, εὐχόμενοι ὁ Παναγιώτατος νὰ συνεχίσει νὰ μᾶς εὐλογεῖ καὶ νὰ μᾶς ἁγιάζει ἐπί πολλά ἀκόμη ἔτη, δημοσιεύουμε μία παρουσίαση τῆς διπλωματικῆς ἐργασίας τοῦ π. Παναγιώτη Καποδίστρια, ἡ ὀποία παρουσιάζει τὸν πατριαρχικὸ οἰκολογικὸ λόγο.Ὁ ἀπὸ ἐτῶν ἀσχολούμενος μὲ τὰ θέματα τῆς οἰκολογίας Πρωτοπρεσβύτερος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου π. Παναγιώτης Καποδίστριας, ἐξέδωσε προσφάτως τὴ διπλωματική του ἐργασία μὲ τίτλο «Ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Βαρθολομαῖος ἐκφραστὴς τοῦ ὀρθοδόξου Θεολογικοῦ λόγου γιὰ τὸ φυσικὸ περιβάλλον» (Μορφωτικὸ Κέντρο Λόγου Ἀληθῶς, Ζάκυνθος 2014).
Ἡ ἐργασία αὐτὴ ἀποτελεῖ τὸν τελευταῖο καρπὸ μίας εἰκοσιπενταετοῦς ἐνασχολήσεως τοῦ π. Παν. Καποδίστρια μὲ τὰ οἰκολογικὰ προβλήματα καὶ ζητήματα, τὰ ὁποῖα, ἀναμφίβολα εὑρίσκονται στὴν αἰχμὴ τῶν ἀνησυχιῶν τοῦ συχρόνου ἀνθρώπου.
Εἶναι εὐτυχὴς ἡ χρονικὴ σύμπτωση αὐτοῦ τοῦ ἐνδιαφέροντος μὲ τὴν ἀνάληψη σχετικῶν πρωτοβουλιῶν -ἤδη ἀπὸ τὸ ἔτος 1989, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς πατριαρχίας τοῦ ἀοιδίμου Πατριάρχου Δημητρίου- ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, τὸ ὁποῖο ἀγωνιᾶ γιὰ τὴν πορεία τῆς «λίαν καλῆς» καὶ εὐλογημένης ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ κτίσεως καὶ προσπαθεῖ, μὲ κάθε πρόσφορο μέσον, νὰ ἀνακόψει τὴν ἀνοίκεια καὶ βίαιη ἐκμετάλλευσή της ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο καὶ νὰ διδάξει τὸν καθένα ἀπὸ ἐμᾶς τὴν σχέση ἀγάπης καὶ σεβασμοῦ, ἡ ὁποία πρέπει νὰ οἰκοδομηθεῖ ἀνάμεσα στὰ ἔλλογα καὶ ἄλογα ἔργα τοῦ Θεοῦ.

Διαβάστε τη συνέχεια

«Αναστήτω ο Θεός και διασκορπισθήτωσαν» versus «νυν πάντα πεπλήρωται φωτός»;

του Δρ. Αθανασίου Μουστάκη, Θεολόγου - Φιλολόγου

Με μεγάλη χαρά ακούσαμε και συνεχίζουμε να ακούμε όλοι μας αυτή την, ως μία ημέρα θεωρούμενη, εβδομάδα, πολλές φορές το άγγελμα της Αναστάσεως μέσα από τους ύμνους και τα τροπάρια. Ανάμεσα σε αυτά ξεχωρίζει το γνωστότατο και ιδιαίτερα ευφρόσυνο «Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν . . .» το οποίο αποκαλύπτει την εγκαθίδρυση μίας νέας πραγματικότητας στον ταλαιπωρημένο κόσμο μας, αυτήν της Αναστάσεως του Κυρίου.
Χρόνια πολλά το ακούμε συνοδευόμενο από τους ωραιότατους παλαιοδιαθηκικούς στίχους, του 67ου Ψαλμού του βασιλιά Δαβίδ, ο οποίος με πόνο ψυχής, πίστη και αγάπη προς τον Κύριό του, εκφράζει εντονώτατη επιθυμία να δει, να ζήσει την Ανάσταση.
Αυτή την έντονη επιθυμία την εκφράζει με τη χρήση προστακτικής, η οποία, σαφέστατα δεν προστάζει τον Κύριο να αναστηθεί, αλλά φανερώνει τα έντονα συναισθήματα που τον διακατέχουν, τα οποία φρονούμε ότι θα μπορούσαμε να αποδώσουμε καλύτερα και ακριβέστερα στην νέα ελληνική με τη χρήση του μορίου «ας», το οποίο εκφράζει ευχή και προτροπή από το «να», το οποίο εκφράζει εντονώτερα την επιθυμία μας, τη βούλησή μας. Η προστακτική ίσως θα ταίριαζε ακριβέστερα στην προστακτική του κειμένου της μεταφράσεως των Εβδομήκοντα που χρησιμοποιείται από την Εκκλησία. Στην πρώτη περίπτωση θα είχαμε τη μετάφραση «ας αναστηθεί» και στη δεύτερη «να αναστηθεί» ο Θεός.

Διαβάστε τη συνέχεια

Το έθιμο του Λαζάρου στην Κω

του Αθανασίου Μουστάκη

Το απόγευμα του Σαββάτου του Λαζάρου έγινε στο Ξενοδοχείο Maritina στην Κω η αναβίωση του εθίμου της Αναστάσεως του Λαζάρου από μαθητές του δημοτικού. Την ευθύνη για την επιτυχημένη διοργάνωση είχε το Λύκειο Ελληνίδων Κω.

Την εκδήλωση παρακολούθησαν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κώου και Νισύρου κ. Ναθαναήλ, ο δήμαρχος Κω κ. Κ. Καΐσερλης, μέλη του Λυκείου Ελληνίδων και πολύς κόσμος.

Την παρουσίαση του εθίμου έκανε η κ. Αργυρώ Κατσίλλη. Μόλις τελείωσαν την απαγγελία τα παιδιά με τα καλαθάκια τους μάζεψαν αυγά, τα οποία οι ακροατές στερέωναν πάνω στα κλαδιά των φοινίκων που κρατούσαν, και «λαζαράκια».

Μία από τις ομορφότερες στιγμές ήταν όταν η κ. Άννα Καραμπεσίνητραγούδησε τα κάλαντα του Λαζάρου από την Κέφαλο, τα οποία, πρέπει να σημειωθεί, δεν έχουν καταγραφεί ακόμη.

Διαβάστε τη συνέχεια και δείτε πλούσιο φωτογραφικό υλικό, εδώ

Κυριακή των Βαΐων: μας επιτρέπουν να την εορτάσουμε άραγε;

του Αθανάσιου Μουστάκη

Η Κυριακή των Βαΐων αφήνει, σε εμάς τουλάχιστον που λειτουργούμε, κατά βάση, συναισθηματικά και όχι πνευματικά, στη ζωή μας αφήνει μια γλυκόπικρη γεύση.

Ο Κύριος εισέρχεται δοξασμένος στην Αγία Πόλη. Ο «πολὺς ὄχλος» στρώνει τα ενδύματά του για να περάσει, κουνά τα κλαδιά των φοινίκων ως ένδειξη χαράς, όλοι Τον χαιρετούν για να Τον δοξάσουν, τα πλήθη κράζουν «Ὠσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου» και όλα φαίνονται να προχωρούν κατ᾿ ευχήν.

Αναμφίβολα εντυπωσιακή η υποδοχή . . .

Ο Χριστός με απλότητα και ταπείνωση δέχεται τις επευφημίες όλων οδεύοντας προς την Ιερουσαλήμ.

Με συγχωρείτε! Όλων; Ήταν όλοι στην υποδοχή;

Όχι! Δεν ήταν όλοι.

Ήταν μόνο ο όχλος «ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον», ο οποίος εθεωρείτο πάντοτε παρακατιανός από τους σοφούς και μορφωμένους, από τους θεματοφύλακες της παράδοσης και του νόμου.

Και οι υπόλοιποι;

Διαβάστε τη συνέχεια

Λίγες σκέψεις με αφορμή τη Σύναξη των Προκαθημένων στην Κωνσταντινούπολη

του Δρ. Αθανασίου Μουστάκη, Θεολόγου  Φιλολόγου

Διαβάζοντας τις ειδήσεις που μας έρχονται από το σεβαστό Φανάρι για τη Σύναξη των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών και παρακολουθώντας ποικίλα σχόλια και ανάλογες αντιδράσεις στα ηλεκτρονικά μέσα γεννήθηκαν στο μυαλό μου λίγες σκέψεις τις οποίες επιθυμώ να μοιραστώ μαζί σας.

Ένα από τα θέματα που, εν παρόδῳ, ετέθη στη Σύναξη αυτή είναι αυτό των πολλών εθνικών δικαιοδοσιών σε μία πόλη.

Η αφορμή που δόθηκε από τη συζήτηση για τον τίτλο του επισκόπου του Πατριαρχείου Αντιοχείας, ο οποίος φέρει τον τίτλο «Μπουένος Άιρες», παρά την ύπαρξη επισκόπου του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την πόλη αυτή με τον ίδιο τίτλο, μου θύμισε ένα παρόμοιο πρόβλημα που ξέσπασε στην Αντιόχεια το Μάρτιο του 49 μ.Χ., μόλις λίγους μήνες μετά την Αποστολική Σύνοδο, που μάλλον πρέπει να την τοποθετήσουμε το Δεκέμβριο του 48 μ.Χ..Μετά την Αποστολική σύνοδο οι δύο απόστολοι, ο απ. Πέτρος και ο απ. Παύλος συναντήθηκαν στην μεγάλη πόλη της Αντιόχειας. Ο μεν απ. Παύλος πήγε σε αυτή αμέσως μετά τη Σύνοδο, καθώς αποτελούσε το κέντρο για τις ιεραποστολικές του εξορμήσεις, ο δε απ. Πέτρος την επισκέφθηκε, μάλλον περαστικός στο δρόμο του προς τη Μικρά Ασία, όπου γνωρίζουμε ότι άσκησε ιεραποστολικό έργο.

Διαβάστε τη συνέχεια

ΕΓΚΑΙΝΙΑ Ι. ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΜΕ ΒΑΠΤΙΣΤΗΡΙΟ ΣΤΗΝ ΚΩ

Του Δρ. Αθανασίου Μουστάκη, Θεολόγου-Φιλολόγου

Την Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2013 εγκαινιάστηκε από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Κώου και Νισύρου κ. Ναθαναήλ ο νέος Ιερός Ναός του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, ο οποίος βρίσκεται στον αύλειο χώρο της ενορίας του Αγίου Παύλου Λινοποτίου στην Κω. Πρέπει να πούμε ότι στο νησί υπήρχε παλαιός ναός του αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου, ο οποίος κατεδαφίστηκε από τους Ιταλούς με την πρόφαση της κατασκευής του αεροδρομίου της Αντιμάχειας.

Στον καινούριο Ιερό Ναό υπάρχει Βαπτιστήριο στο οποίο θα τελούνται στο εξής οι βαπτίσεις ενηλίκων.

Η διαδικασία των εγκαινίων ξεκίνησε το απόγευμα της Τρίτης 12 Νοεμβρίου καθώς στον Ιερό Ναό Αγίου Παύλου Λινοποτίου έγινε ο καταμερισμός των αγίων λειψάνων που επρόκειτο να τοποθετηθούν στην Αγία Τράπεζα και τελέσθηκε ο πανηγυρικός αρχιερατικός Εσπερινός της εορτής του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Πρέπει να σημειώσουμε ότι όπως η Εκκλησία είναι θεμελιωμένη στο αίμα των αγίων μαρτυρων έτσι και κάθε εγκαινιασμένη Αγία Τράπεζα περιέχει λείψανα μαρτύρων.

Διαβάστε τη συνέχεια και δείτε φωτογραφικό υλικό, εδώ

«ἀπὸ Ἰερουσαλὴμ καὶ κύκλῳ μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ πεπληρωκέναι τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ» (Ρωμ. 15:19)

Σε κάθε Θεία Λειτουργία, σε όλη τη διάρκεια του έτους, διαβάζονται πέρα από τις ευαγγελικές περικοπές και οι καθορισμένες για κάθε ημέρα και για κάθε γιορτή αποστολικές. Πρώτα διαβάζεται το αποστολικό και έπειτα το ευαγγελικό ανάγνωσμα.

Κατά την περίοδο του Πεντηκοσταρίου υπάρχει μία ιδιαιτερότητα στα αποστολικά αναγνώσματα: πρόκειται για την μοναδική περίοδο του έτους κατά την οποία όλες οι περικοπές που διαβάζονται προέρχονται από το βιβλίο «Πράξεις Αποστόλων», το οποίο προέρχεται από τη γραφίδα του ευαγγελιστή Λουκά. Εύλογο είναι να αναρωτηθούμε το λόγο για τον οποίο συμβαίνει αυτό.

Το συγκεκριμένο βιβλίο ξεκινά με την περιγραφή της Αναλήψεως του Κυρίου και συνεχίζει με την περιγραφή του γεγονότος της Πεντηκοστής. Στη συνέχεια, στα πρώτα κεφάλαια, έχουμε περιγραφή της ζωής της Εκκλησίας στη γενέθλια πόλη της Ιερουσαλήμ, τις αντιδράσεις των Ιουδαίων, το λιθοβολισμό του αγ. Στεφάνου, την μεταστροφή του διώκτη Σαύλου και τη διάδοση της πίστεως σε ολόκληρη την Παλαιστίνη. Ταυτόχρονα περιγράφεται το όραμα του απ. Πέτρου στην Ιόππη με το οποίο υποχωρούν οι όποιοι δισταγμοί υπήρχαν σχετικά με την εισδοχή στην Εκκλησία ειδωλολατρών και την οργανωμένη ιεραποστολική προσπάθεια της Εκκλησίας προς έναν μη ιουδαϊκό χώρο. Οι απ. Βαρνάβας και Παύλος στρέφονται στη νότια και ανατολική Μικρά Ασία και έπειτα αποβιβάζονται στην Κύπρο, όπου επιτελούν σημαντικό έργο. Με την επιστροφή τους στην Αντιόχεια, η οποία αποτελεί τη βάση των εξορμήσεών τους, έρχονται αντιμέτωποι με ένα καίριο πρόβλημα. Κάποιοι, οι οποίοι είχαν φτάσει στην πόλη ερχόμενοι από την Ιουδαία, διατύπωσαν την απαίτηση οι εξ εθνών προερχόμενοι πιστοί να περιτέμνονται προτού εισέλθουν στο χώρο της χάριτος, στην Εκκλησία.

Διαβάστε τη συνέχεια

Προτεσταντισμός και οικονομική σκέψη· με αναφορά στην Ελλάδα

Του Δρ. Αθανασίου Μουστάκη, Θεολόγου - Φιλολόγου

(Η τέταρτη από μία σειρά τεσσάρων αναρτήσεων (η πρώτη εδώ,η δεύτερη εδώ, η τρίτη εδώ) με κεντρικό θέμα “Προτεσταντισμός και πολιτική στην Ευρώπη”. Το υλικό συγκεντρώθηκε με αφορμή τη συμμετοχή μου σε εκπομπή του Αντώνη Γιαννακόπουλου στο ραδιοφωνικό σταθμό της Εκκλησίας της Ελλάδος)

Για να έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με τη συμβολή του προτεσταντισμού στη διαμόρφωση της πολιτικής πορείας της Ευρώπης πρέπει να θίξουμε μία ακόμη πτυχή, λίγο διαφορετική, αλλά πολύ ενδιαφέρουσα και επίκαιρη. Πρόκειται για την πτυχή της σχέσης του με την οικονομία και τον καπιταλισμό.

Όλοι έχουμε ακούσει να συνδέεται, από πολιτικούς αναλυτές, οικονομολόγους, αλλά και θεολόγους, η στάση της σύγχρονης Γερμανίας απέναντι στην πατρίδα μας με την προτεσταντική ηθική και διδασκαλία.

Γιατί άραγε;

Ας δούμε λίγα στοιχεία από την πολιτική θεωρία του προτεσταντικού κινήματος, όπως παρουσιάζεται στο έργο του κοινωνιολόγου Max Weber «Η προτεσταντική ηθική και το πνεύμα του καπιταλισμού».

Διαβάστε τη συνέχεια

Προβλήματα στην επικράτηση του Προτεσταντισμού

(Η τρίτη από μία σειρά τεσσάρων αναρτήσεων (η πρώτη εδώ, η δεύτερη εδώ) με κεντρικό θέμα “Προτεσταντισμός και πολιτική στην Ευρώπη”. Το υλικό συγκεντρώθηκε με αφορμή τη συμμετοχή μου σε εκπομπή του Αντώνη Γιαννακόπουλου στο ραδιοφωνικό σταθμό της Εκκλησίας της Ελλάδος)

Του Δρ. Αθανασίου Μουστάκη, Θεολόγου - Φιλολόγου

Η πολιτική του Προτεσταντισμού ήταν περισσότερο φιλολαϊκή από αυτή της παπικής Εκκλησίας. Τοπικοί ηγεμόνες και φεουδάρχες, στην προσπάθειά τους να απεξαρτηθούν από την παπική ηγεμονία και τους αυτοκράτορες, χρησιμοποίησαν τις μεταφράσεις της Αγίας Γραφής σε τοπικές διαλέκτους και ευρέως ομιλούμενες γλώσσες, κυρίως, ως πολιτική διακήρυξη, με την έννοια ότι πλέον η κάθε εθνική γλώσσα αποκτούσε υπόσταση και αποτελούσε τη βάση για να οικοδομηθεί και να καταγραφεί σαφέστερα και πληρέστερα η εθνική συνείδηση του κάθε λαού. Σε συνδυασμό με την τυπογραφία, η οποία οδήγησε σε εύκολη και γρήγορη διάδοση των νέων ιδεών, αποτέλεσαν δυο από τους καθοριστικούς παράγοντες επικράτησης και της ταχύτατης εξάπλωσής της μεταρρύθμισης στη Δύση.

Μία ενδιαφέρουσα παράμετρος της κατάστασης στην Ευρώπη των θρησκευτικών συγκρούσεων είναι το ότι οι θρησκευτικές επιλογές του ηγεμόνα καθόριζαν και τη θρησκεία των υπηκόων του, καθώς και τη συμμετοχή στον πόλεμο και τη σύναψη συμμαχιών, αμυντικών και επιθετικών.

Διαβάστε τη συνέχεια

Προτεσταντισμός: διακριτές μεταξύ τους η θρησκευτική και η πολιτική εξουσία

(Η δεύτερη από μία σειρά τεσσάρων αναρτήσεων (η πρώτη εδώ) με κεντρικό θέμα “Προτεσταντισμός και πολιτική στην Ευρώπη”. Το υλικό συγκεντρώθηκε με αφορμή τη συμμετοχή μου σε εκπομπή του Αντώνη Γιαννακόπουλου στο ραδιοφωνικό σταθμό της Εκκλησίας της Ελλάδος)

Του Δρ. Αθανασίου Μουστάκη, Θεολόγου -  Φιλολόγου

Μέσα σε ένα πλαίσιο συγκρούσεων, πολέμων, χρήσης στρατευμάτων, βίας και αδικίας, διαφθοράς και απομάκρυνσης από τα ευαγγελικά ιδεώδη ξεκινά η διαμαρτυρία του Γερμανού ιερέα και μοναχού Μαρτίνου Λουθήρου.

Με τις 95 Θέσεις που θυροκόλλησε στις 31 Οκτωβρίου 1517 στον Καθεδρικό ναό της Βιττεμβέργης ανακίνησε τα λιμνάζοντα ύδατα της δυτικής εκκλησίας. Η αφορμή για αυτό το κείμενό του ήταν η πώληση αφέσεων αμαρτιών, τα γνωστά συγχωροχάρτια.

Διαβάστε τη συνέχεια